Ngày 25/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã ký ban hành Nghị quyết số 212/NQ-CP, đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với một số dự án hạ tầng trọng điểm trên địa bàn TP.HCM – trong đó đặc biệt là **Dự án giải quyết ngập do triều có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1)** và **Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Phạm Văn Đồng – Gò Dưa – Quốc lộ 1 (khu vực TP Thủ Đức)**.
Xử lý dứt điểm theo đúng pháp luật, tránh thất thoát và tiêu cực
Nghị quyết nhấn mạnh việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án phải được thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Chính phủ yêu cầu quá trình xử lý phải đảm bảo tính kịp thời, khả thi, đúng quy định pháp luật, sát với thực tiễn khách quan, đồng thời không để xảy ra tình trạng hợp pháp hóa các sai phạm, không để sai chồng sai, đặc biệt là không phát sinh các nguy cơ thất thoát ngân sách hoặc tài sản Nhà nước.
Chỉ những khó khăn, vướng mắc mà nguyên nhân đến từ lỗi của cơ quan quản lý nhà nước hoặc cả phía nhà đầu tư và cơ quan quản lý mới được đưa vào diện xem xét xử lý. Thẩm quyền thuộc cấp nào thì cấp đó chịu trách nhiệm xử lý.
Giao TP.HCM chủ động quyết định, chịu trách nhiệm toàn diện
Chính phủ giao cho Ủy ban nhân dân TP.HCM toàn quyền quyết định và chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thực hiện đúng quy định pháp luật về việc lập, thẩm định và điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu khả thi của hai dự án nêu trên. TP.HCM được giao chủ trì trong quá trình tổ chức, quản lý và điều phối nguồn lực để sớm tái khởi động các dự án đã đình trệ, đưa công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư đúng tiến độ.
Đối với Dự án giải quyết ngập do triều, Nghị quyết 212 cho phép TP.HCM được thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất – hình thức thanh toán đã được Quốc hội chấp thuận theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 về cơ chế đặc thù phát triển TP.HCM.
TP.HCM có trách nhiệm xác định giá đất cụ thể, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo đúng quy định pháp luật về đất đai, bảo đảm minh bạch, sát giá thị trường và không tạo ra chênh lệch có thể dẫn đến thất thoát ngân sách Nhà nước.
Trường hợp giá đất không đủ, sẽ thanh toán bằng vốn đầu tư công
Trường hợp giá trị quỹ đất dùng để thanh toán thấp hơn giá trị thực tế của công trình, phần chênh lệch còn lại sẽ được thanh toán bằng tiền từ nguồn vốn đầu tư công do TP.HCM quản lý. Việc sử dụng ngân sách nhà nước phải đảm bảo đúng mục tiêu đầu tư, tiết kiệm, hiệu quả, không trùng lắp hoặc gây phát sinh gánh nặng tài chính cho địa phương.
Chính phủ cũng đề nghị Kiểm toán Nhà nước vào cuộc, tiến hành kiểm toán toàn diện các dự án hạ tầng trên địa bàn TP.HCM để làm cơ sở tổ chức thanh quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình theo đúng quy định pháp luật. Việc kiểm toán phải hướng tới mục tiêu bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, gia tăng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, tránh kéo dài thời gian đình trệ, gây lãng phí nguồn lực và tiềm năng phát triển đô thị.
Các dự án được nêu trong Nghị quyết 212 đều là những công trình hạ tầng chiến lược, có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và năng lực phát triển đô thị TP.HCM trong dài hạn. Dự án giải quyết ngập do triều, với tổng vốn gần 10.000 tỷ đồn*, được xem là dự án trọng điểm trong ứng phó biến đổi khí hậu và cải thiện điều kiện sống cho hàng triệu người dân tại TP.HCM.
Việc khơi thông các vướng mắc về cơ chế, tài chính và trách nhiệm pháp lý không chỉ giúp **tái khởi động các công trình quan trọng đang “đắp chiếu”, mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành và trách nhiệm giải trình của chính quyền đô thị đặc biệt như TP.HCM.
