Cụ thể, theo tài liệu thẩm định của dự thảo, ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng nếu vi phạm quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng (có hiệu lực từ tháng 7/2024), gắn việc bán bảo hiểm không bắt buộc với sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức, sẽ bị phạt từ 400 triệu đồng đến 500 triệu đồng. Đây là mức xử phạt cao chưa từng có trong lĩnh vực này, được đưa ra nhằm siết chặt hoạt động bán chéo bảo hiểm trong hệ thống ngân hàng – một thực trạng gây nhiều bức xúc trong dư luận thời gian qua.
Cần nhấn mạnh rằng, theo luật hiện hành, không có hình thức bảo hiểm nào được coi là bắt buộc đối với người đi vay vốn. Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều khách hàng phản ánh bị gây khó dễ nếu không đồng ý mua bảo hiểm khi vay vốn tại các ngân hàng. Việc đưa quy định xử phạt cụ thể nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng, minh bạch hóa thị trường dịch vụ tài chính, và điều chỉnh các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Ngoài ra, dự thảo nghị định mới cũng bổ sung nhiều khung phạt đối với các hành vi vi phạm khác trong hoạt động ngân hàng, bao gồm cả hoạt động không có giấy phép, hành vi can thiệp trái pháp luật vào tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài, cùng các hành vi cạnh tranh không lành mạnh có nguy cơ đe dọa chính sách tiền tệ quốc gia và sự an toàn của hệ thống ngân hàng.
Về lãi suất huy động và phí dịch vụ, dự thảo quy định rõ các mức xử phạt tương ứng. Cụ thể, mức phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi không niêm yết công khai hoặc niêm yết không rõ ràng lãi suất huy động vốn, mức phí cung ứng dịch vụ, gây hiểu nhầm cho khách hàng; cũng như việc thu phí sai quy định.
Trong trường hợp tổ chức tín dụng áp dụng lãi suất hoặc mức phí không đúng với niêm yết, mức phạt sẽ nâng lên từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng. Với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn liên quan đến việc kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh về lãi suất, tiền tệ, giá cả hàng hóa và tài sản tài chính khác mà không tuân thủ quy định về lãi suất huy động, mức phạt sẽ từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Đặc biệt, đối với các hành vi vi phạm quy định liên quan đến công tác phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, dự thảo quy định mức xử phạt từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng. Các hành vi bị xử lý gồm: không xây dựng quy trình quản lý rủi ro; không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro hoặc phân loại không đúng quy định theo Luật Phòng, chống rửa tiền; Luật Phòng, chống khủng bố và các văn bản pháp luật liên quan đến phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Việc bổ sung và điều chỉnh các mức phạt trong dự thảo nghị định lần này cho thấy nỗ lực tăng cường kiểm soát và kỷ cương trong lĩnh vực ngân hàng, nhất là trong bối cảnh thị trường tài chính đang bước vào giai đoạn phục hồi và cạnh tranh mạnh mẽ. Dự kiến, khi chính thức ban hành, nghị định mới sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ người tiêu dùng tài chính, tăng cường tính minh bạch và nâng cao niềm tin vào hệ thống ngân hàng.
