Khánh Hòa – địa phương có đường bờ biển dài hơn 385 km, đang rà soát quy hoạch tỉnh để lựa chọn địa điểm phù hợp phát triển mô hình KTMTD. Trước mắt, tỉnh đề xuất ba khu vực trọng điểm gồm Khu kinh tế Vân Phong gắn với cảng nước sâu Vân Phong, khu ven biển phía Nam kết nối cảng Cà Ná, và khu vực gắn với cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.
Ba khu vực này sẽ được quy hoạch thành các khu chức năng độc lập, có ranh giới, diện tích và vị trí cụ thể. Các khu đều phải đảm bảo điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và đầu tư nước ngoài.
Để thu hút đầu tư, Khánh Hòa kiến nghị áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù cho các khu thương mại tự do. Ngoại trừ các dự án thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, UBND tỉnh sẽ được phép phê duyệt chủ trương đầu tư và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho toàn bộ dự án trong khu.
Các dự án thuộc nhóm ngành nghề ưu đãi đầu tư sẽ được rút gọn thủ tục hành chính và áp dụng trình tự đặc biệt theo quy định. Điều này giúp rút ngắn thời gian cấp phép, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Về đất đai, tỉnh đề xuất được giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá hoặc đấu thầu đối với các dự án trong khu KTMTD, trừ nhà ở thương mại. Việc sử dụng đất trong các khu này không phụ thuộc vào chỉ tiêu quy hoạch đất quốc gia đã phân bổ, và sẽ được cập nhật bổ sung trong kỳ quy hoạch tiếp theo.
UBND tỉnh cũng được quyền thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong phạm vi khu KTMTD. Cơ chế này nhằm giúp địa phương chủ động hơn trong giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch cho các dự án chiến lược.
Đáng chú ý, các nhà đầu tư trong khu thương mại tự do Khánh Hòa sẽ được miễn toàn bộ tiền thuê đất, thuê mặt nước trong suốt thời gian thuê. Riêng đất thương mại – dịch vụ được miễn tối đa 20 năm sau khi hoàn thành xây dựng cơ bản, nhưng không vượt quá một nửa thời hạn sử dụng đất.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp đầu tư còn được hưởng ưu đãi về thuế, hải quan và thủ tục kinh doanh tương tự các mô hình KTMTD quốc tế. Đây là những chính sách kỳ vọng sẽ tạo sức hút lớn, đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm giao thương và logistics hàng đầu khu vực.
Nếu được chấp thuận, mô hình ba khu thương mại tự do tại Khánh Hòa sẽ trở thành động lực phát triển mới của vùng Nam Trung Bộ. Các khu này không chỉ thu hút dòng vốn FDI mà còn góp phần tăng kim ngạch xuất nhập khẩu, tạo việc làm chất lượng cao và thúc đẩy kinh tế biển Việt Nam phát triển bền vững.
