TP.HCM vừa chính thức thông qua Nghị quyết quy định cơ chế ưu đãi, hỗ trợ cho các doanh nghiệp tham gia cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ – một bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ nút thắt nhiều năm qua trong công tác chỉnh trang đô thị và đảm bảo an toàn nhà ở cho người dân.
Hỗ trợ lên đến 50% chi phí hạ tầng và di dời cư dân
Tại kỳ họp thứ 2 HĐND TP.HCM khóa X, diễn ra ngày 24/7/2025, Thành phố đã thông qua Nghị quyết mới với nhiều chính sách hỗ trợ đáng kể dành cho nhà đầu tư tham gia cải tạo chung cư cũ. Theo đó, TP.HCM sẽ hỗ trợ 50% kinh phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án, với mức hỗ trợ tối đa 10 tỷ đồng/dự án.
Phạm vi hạ tầng được hỗ trợ bao gồm: hệ thống giao thông kết nối dự án; hệ thống cấp điện, chiếu sáng công cộng; thông tin liên lạc; cấp thoát nước; xử lý nước thải; quản lý chất thải rắn và vệ sinh công cộng (không tính phần hạ tầng bên trong công trình chung cư).
Bên cạnh đó, chủ đầu tư cũng được hỗ trợ 50% chi phí phục vụ công tác di dời hoặc cưỡng chế di dời cư dân, khi có quyết định hợp pháp từ cơ quan chức năng. Đây được xem là chính sách nhằm giảm áp lực chi phí ban đầu cho các doanh nghiệp, vốn là một trong những rào cản lớn nhất khiến nhiều dự án trước đây bị đình trệ.
Chính sách rõ ràng, giải ngân minh bạch
Chính sách hỗ trợ sẽ được giải ngân sau khi chủ đầu tư hoàn thành nghiệm thu hạng mục hạ tầng hoặc có phương án di dời được phê duyệt. Nguồn kinh phí hỗ trợ lấy từ ngân sách chi thường xuyên của TP.HCM, phân bổ theo dự toán do Sở Xây dựng quản lý và chịu trách nhiệm kiểm tra, thẩm định giá trị các hạng mục công trình được hỗ trợ.
Các dự án đủ điều kiện hưởng ưu đãi là những dự án được phê duyệt đầu tư sau khi Nghị quyết có hiệu lực, thuộc các trường hợp: nhà chung cư xuống cấp nghiêm trọng, nhà nguy hiểm cần phá dỡ khẩn cấp hoặc nằm trong kế hoạch cải tạo, chỉnh trang chung cư cũ theo chủ trương của Nhà nước.
Từ năm 1999, TP.HCM đã có chủ trương cải tạo, sửa chữa, xây dựng lại các chung cư cũ, đặc biệt là những khu nhà tập thể xuống cấp nghiêm trọng. Đến năm 2008, việc này được cụ thể hóa bằng Kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết số 34/2007/NQ-CP của Chính phủ.
Đặc biệt, trong nhiệm kỳ 2015 – 2020, nội dung cải tạo chung cư cũ được đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ X, với mục tiêu đến năm 2020 hoàn thành tháo dỡ và xây mới ít nhất 50% trong tổng số 474 chung cư cũ xây dựng trước năm 1975.
Tuy nhiên, theo UBND Thành phố, tiến độ thực hiện thực tế còn chậm và chưa đạt mục tiêu đề ra, một phần vì thiếu cơ chế tài chính, chính sách hỗ trợ phù hợp cho nhà đầu tư, đặc biệt là ở khâu di dời, giải phóng mặt bằng.
Trong bối cảnh đó, việc ban hành Nghị quyết lần này là nhằm hiện thực hóa quy định của Luật Nhà ở năm 2023, cũng như Nghị định 95/2024/NĐ-CP và Nghị định 98/2024/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, góp phần thúc đẩy cải tạo chung cư cũ gắn với mục tiêu phát triển bền vững, đảm bảo an toàn nơi ở, chất lượng sống và chỉnh trang diện mạo đô thị TP.HCM.
Việc TP.HCM ban hành cơ chế hỗ trợ tài chính lần này được đánh giá là “cú hích” quan trọng để tháo gỡ nút thắt lớn nhất của hàng chục dự án cải tạo nhà chung cư cũ đang đình trệ suốt nhiều năm qua.
Theo các chuyên gia quy hoạch, phần lớn các dự án bị chậm tiến độ đều vướng ở khâu giải phóng mặt bằng, chưa có đồng thuận từ người dân do thiếu phương án tái định cư hợp lý hoặc chủ đầu tư chưa đủ năng lực tài chính để ứng trước các khoản đầu tư hạ tầng ngoài công trình chính.
Chính sách ưu đãi mới không chỉ chia sẻ gánh nặng chi phí với doanh nghiệp mà còn tạo động lực để các nhà đầu tư tham gia vào phân khúc vốn nhiều rủi ro nhưng có ý nghĩa xã hội rất lớn này. Đồng thời, người dân cũng sẽ được hưởng lợi từ các khu nhà ở mới, an toàn hơn, đầy đủ tiện ích hơn, thay thế cho những khối chung cư cũ kỹ, xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Hướng tới mục tiêu chỉnh trang đô thị bền vững
TP.HCM hiện có hàng trăm khu chung cư được xây dựng trước năm 1975, trong đó nhiều công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn. Việc cải tạo, xây dựng lại các khu nhà này không chỉ là nhu cầu cấp thiết của người dân mà còn là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược chỉnh trang đô thị, phát triển bền vững Thành phố trong giai đoạn tới.
Với hành lang pháp lý và cơ chế hỗ trợ tài chính được ban hành rõ ràng, cụ thể, kỳ vọng tiến trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ tại TP.HCM sẽ có chuyển biến tích cực, tạo nên một diện mạo đô thị hiện đại, văn minh, đồng thời nâng tầm chất lượng sống cho cư dân đô thị đông dân nhất cả nước.
