Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 24/7/2025, đại diện Sở Xây dựng cho biết Thành phố đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Tuy nhiên, tỷ lệ hoàn thành các mục tiêu đề ra vẫn còn thấp so với kỳ vọng, do gặp nhiều vướng mắc kéo dài trong công tác triển khai thực tế.
Nhiều nút thắt chưa được gỡ
Theo báo cáo từ Sở Xây dựng, một số nguyên nhân chính khiến việc phát triển nhà ở xã hội chậm tiến độ bắt nguồn từ những vướng mắc cố hữu về thủ tục đầu tư, quy hoạch sử dụng đất, xác định giá bán sản phẩm cũng như việc phân định rõ ràng đối tượng được hưởng chính sách.
Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ tài chính hiện hành, đặc biệt là cơ chế ưu đãi dành cho doanh nghiệp, chưa thực sự đủ hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư tham gia thị trường nhà ở xã hội. Việc bố trí quỹ đất sạch tại các địa bàn trọng điểm lại thiếu tính chủ động, khiến quá trình lập dự án gặp khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ khởi công và thi công công trình.
Lộ trình hành động cụ thể đến cuối năm 2025
Trước thực trạng đó, UBND TP.HCM đã ban hành lộ trình hành động gồm 9 nhóm giải pháp trọng tâm cần thực hiện từ nay đến hết năm 2025. Mục tiêu của kế hoạch là từng bước tháo gỡ những rào cản về cơ chế, chính sách và kỹ thuật, đồng thời tạo bước đệm để đẩy nhanh tốc độ phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn trung và dài hạn.
Trong đó, một giải pháp đáng chú ý là đề xuất đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, nhằm tăng cường trách nhiệm giám sát, điều hành và đưa lĩnh vực này vào trọng tâm của quá trình phát triển đô thị.
Thành phố cũng đang tiến hành rà soát toàn diện quy hoạch các khu chức năng, từ đó xác định nhu cầu nhà ở xã hội đến năm 2030 và tầm nhìn xa hơn đến năm 2040. Việc dự báo chính xác nhu cầu sẽ giúp quy hoạch nguồn lực hiệu quả, đồng thời tránh lãng phí hoặc phát triển mất cân đối.
Đồng bộ hóa thiết kế và chính sách đầu tư
Trong thời gian tới, TP.HCM dự kiến sẽ công bố bộ thiết kế mẫu và thiết kế điển hình cho các dự án nhà ở xã hội. Bộ thiết kế này nhằm giúp chuẩn hóa kiến trúc, rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt thủ tục đầu tư, đồng thời bảo đảm đồng bộ hạ tầng, phù hợp với định hướng phát triển đô thị bền vững.
Song song, Sở Xây dựng cũng đang chủ trì xây dựng một nghị quyết riêng của thành phố, quy định cụ thể cơ chế hỗ trợ đầu tư nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách TP.HCM. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm tạo cú hích cho doanh nghiệp yên tâm tham gia phát triển phân khúc nhà ở giá rẻ.
Hiện tại, thành phố cũng đang xây dựng một Nghị quyết chuyên đề của HĐND TP về hỗ trợ chủ đầu tư nhà ở xã hội, phù hợp với Luật Nhà ở năm 2023. Bên cạnh đó, việc giao dự án cho chủ đầu tư sẽ được thực hiện theo đúng tinh thần Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 192/2025/NĐ-CP của Chính phủ, bảo đảm quy trình rõ ràng, minh bạch, giảm thiểu thủ tục rườm rà và tránh ách tắc như thời gian trước.
Tăng cường giám sát và giải quyết từng vướng mắc cụ thể
TP.HCM sẽ chủ động làm việc trực tiếp với từng chủ đầu tư, không chỉ để rà soát tiến độ mà còn hướng dẫn chi tiết cách tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong từng dự án cụ thể. Sở Xây dựng sẽ đóng vai trò cầu nối giúp nhà đầu tư hiểu rõ các quy định pháp luật mới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để triển khai nhanh chóng.
Thành phố cũng kiên quyết yêu cầu các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại thực hiện nghiêm nghĩa vụ dành 20% quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, theo đúng quy định của Luật Nhà ở 2023. Những dự án đủ điều kiện được yêu cầu khởi công trong năm 2025, nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa và niềm tin cho thị trường trong giai đoạn tiếp theo.
Một trong những yếu tố then chốt để bảo đảm tiến độ phát triển nhà ở xã hội là nguồn vốn dài hạn, ổn định. TP.HCM cho biết đang thực hiện kiện toàn Quỹ Phát triển nhà ở TP, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng khả năng tiếp cận vốn vay ưu đãi, đặc biệt cho các nhóm đối tượng có nhu cầu thực như: cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đang sinh sống tại đô thị.
Ngoài ra, Sở Xây dựng cũng đề xuất thành lập Quỹ Phát triển nhà ở Quốc gia, với vai trò chủ lực trong việc đầu tư trực tiếp các dự án nhà ở xã hội đồng bộ về hạ tầng. Quỹ này sẽ có thể mua lại nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại để cho thuê với mức giá hợp lý, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và tạo nguồn cung nhà ở ổn định trên thị trường.
Với lộ trình hành động cụ thể và quyết tâm từ cấp chính quyền, TP.HCM đang từng bước tháo gỡ các nút thắt lớn, mở đường cho thị trường nhà ở xã hội phát triển đúng định hướng. Sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng, cùng với việc huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư, sẽ là chìa khóa then chốt giúp Thành phố tiến gần hơn đến mục tiêu "an cư" cho người thu nhập thấp trong giai đoạn 2025–2030.
