Phương án 1: Tân Sơn Nhất khai thác toàn bộ nội địa, Long Thành khai thác toàn bộ quốc tế
Theo kịch bản đầu tiên, TIA sẽ tập trung hoàn toàn vào hoạt động bay nội địa, với sản lượng dự kiến khoảng 29,5 triệu lượt hành khách/năm. Toàn bộ các chuyến bay quốc tế sẽ được chuyển giao và khai thác tập trung tại LTIA, với sản lượng ước đạt 19,1 triệu lượt khách quốc tế/năm.
Bên cạnh đó, LTIA vẫn tiếp nhận một phần nhỏ lưu lượng nội địa – khoảng 1,5 triệu lượt khách/năm – nhằm phục vụ nhu cầu kết nối trung chuyển giữa các chuyến quốc tế và nội địa.
Liên danh Incheon Airport (IAC) – đơn vị tư vấn công tác quản lý và khai thác LTIA – đánh giá phương án này sẽ giúp TIA đảm nhận khoảng 95% tổng lưu lượng hành khách nội địa, trong khi LTIA sẽ nắm 100% lưu lượng quốc tế. Cách phân bổ này được kỳ vọng tạo tiền đề để hình thành một trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế quy mô lớn ở khu vực phía Nam, cạnh tranh với các điểm trung chuyển trong khu vực như Singapore, Bangkok hay Kuala Lumpur.
Phương án 2: Phân chia quốc tế theo cự ly bay
Với phương án thứ hai, TIA vẫn chủ yếu phục vụ bay nội địa nhưng sẽ khai thác thêm một phần chuyến quốc tế cự ly ngắn – chủ yếu các đường bay dưới 1.000 km trong khu vực Đông Nam Á – với sản lượng quốc tế dự kiến khoảng 3,8 triệu lượt khách/năm.
LTIA sẽ phụ trách toàn bộ chuyến quốc tế đường dài, cùng với một phần lưu lượng nội địa phục vụ kết nối trung chuyển. Sản lượng hành khách quốc tế tại LTIA theo kịch bản này ước khoảng 15,3 triệu lượt/năm, cộng thêm phần nội địa, tổng sản lượng đạt khoảng 16,8 triệu lượt/năm.
Với cách phân chia này, TIA sẽ khai thác 20% tổng lưu lượng quốc tế, LTIA đảm nhiệm 80% còn lại. ACV cho rằng phương án 2 giúp tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có của TIA trong giai đoạn đầu khi LTIA mới vận hành, đồng thời giảm áp lực chuyển đổi đột ngột đối với các hãng hàng không.
Các hãng hàng không quốc tế đồng thuận chuyển toàn bộ quốc tế sang Long Thành
Để hoàn thiện phương án, ACV đã tổ chức lấy ý kiến các hãng hàng không trong và ngoài nước. Kết quả cho thấy phần lớn các hãng quốc tế nhất trí với phương án chuyển 100% chuyến bay quốc tế từ TIA về LTIA ngay khi sân bay này đi vào hoạt động. Lý do là việc tập trung toàn bộ hoạt động quốc tế tại một cảng sẽ giúp đơn giản hóa quản lý, tối ưu hóa nguồn lực và nhanh chóng định vị LTIA là trung tâm hàng không khu vực.
Ý kiến khác nhau từ các hãng hàng không trong nước
Vietnam Airlines đề xuất nên ưu tiên để các hãng Việt khai thác bay nội địa và quốc tế cự ly ngắn tại TIA, trong khi LTIA sẽ phục vụ các chuyến quốc tế ngoài khu vực Đông Nam Á và một số chuyến nội địa, quốc tế khác tùy vào nhu cầu nối chuyến và quay đầu tàu bay. Theo đề xuất này, toàn bộ các hãng hàng không nước ngoài sẽ khai thác tại LTIA.
Bamboo Airways (BAV) bày tỏ sự đồng thuận với việc sớm đưa vào khai thác LTIA và chuyển đổi các chuyến quốc tế sang đây, đồng thời ưu tiên bay nội địa tại TIA cho các hãng Việt. Tuy nhiên, BAV cho rằng cần có lộ trình chuyển đổi hợp lý để tránh xáo trộn đột ngột trong hoạt động.
Vietravel Airlines (VU) bày tỏ lo ngại về khả năng bố trí đội tàu bay trong giai đoạn đầu do nguồn lực hạn chế. Hãng này đề xuất áp dụng phương án 2 ở giai đoạn đầu, đồng thời được phép lựa chọn các chặng bay phù hợp với khả năng sắp xếp lịch khai thác.
Cân nhắc giữa hiệu quả khai thác và lộ trình chuyển đổi
Hiện ACV chưa công bố quyết định cuối cùng về phương án nào sẽ được lựa chọn. Dù phương án 1 nhận được sự đồng thuận mạnh từ các hãng quốc tế, nhưng ý kiến từ các hãng nội địa cho thấy nhu cầu về một lộ trình chuyển đổi mềm dẻo để vừa đảm bảo hiệu quả khai thác, vừa tránh gây gián đoạn cho hành khách và hoạt động vận tải hàng không trong nước.
