Trong bối cảnh Luật Nhà ở 2023 chính thức có hiệu lực, nhiều người dân thuộc diện thân nhân liệt sĩ đang quan tâm đến các quy định liên quan đến việc mua nhà ở xã hội, đặc biệt là các điều kiện về thu nhập và hồ sơ thủ tục.
Một trường hợp điển hình là bà Phạm Thị Thanh Hải, hiện cư trú tại TP.HCM, đã gửi câu hỏi đến cơ quan chức năng để làm rõ các quy định này. Theo bà Hải, bà và anh trai là con của liệt sĩ, và hiện anh trai bà đang chuẩn bị hồ sơ để đăng ký mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định pháp luật, bà không tìm thấy bất kỳ điều khoản nào quy định cụ thể về điều kiện thu nhập đối với đối tượng được nêu tại khoản 1 Điều 76 của Luật Nhà ở 2023. Điều này khiến bà băn khoăn về việc liệu anh trai mình, người không có hợp đồng lao động, có cần phải thực hiện xác nhận điều kiện thu nhập theo Mẫu số 05 hay không. Đồng thời, chị dâu của bà – cũng không có hợp đồng lao động – có bắt buộc phải xin xác nhận về điều kiện thu nhập để hỗ trợ hồ sơ hay không.
Vấn đề này không chỉ phản ánh sự quan tâm của cá nhân bà Hải mà còn là thắc mắc chung của nhiều thân nhân liệt sĩ trên cả nước, những người thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở từ Nhà nước. Việc làm rõ các quy định này không chỉ giúp người dân dễ dàng tiếp cận nhà ở xã hội mà còn đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong việc thực thi chính sách ưu đãi dành cho người có công với cách mạng. Theo các chuyên gia pháp lý, Luật Nhà ở 2023 đã mở rộng phạm vi hỗ trợ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đối tượng đặc biệt, nhưng vẫn cần các hướng dẫn cụ thể để tránh nhầm lẫn trong quá trình áp dụng.
Trả lời trực tiếp cho câu hỏi của bà Hải, Bộ Xây dựng đã cung cấp thông tin chi tiết dựa trên các quy định hiện hành của Luật Nhà ở năm 2023. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 76 của luật này, đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội được xác định rõ ràng bao gồm: "Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng". Điều này khẳng định rằng thân nhân liệt sĩ như anh trai bà Hải là đối tượng được ưu tiên hỗ trợ, nhằm tri ân những hy sinh của thế hệ đi trước cho độc lập dân tộc.
Tiếp theo, Bộ Xây dựng làm rõ thêm tại điểm a khoản 1 Điều 78 của Luật Nhà ở năm 2023, quy định rằng đối tượng là thân nhân liệt sĩ khi mua nhà ở xã hội, ngoài việc thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở, còn cần đáp ứng các điều kiện cụ thể về nhà ở. Đồng thời, phải bảo đảm nguyên tắc thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở như được nêu tại điểm đ khoản 1 Điều 79 của luật. Đáng chú ý, các quy định này hoàn toàn không đề cập đến điều kiện về thu nhập như một yêu cầu bắt buộc.
Điều này có nghĩa là anh trai bà Hải, dù không có hợp đồng lao động, không cần phải thực hiện xác nhận điều kiện thu nhập theo Mẫu số 05. Tương tự, chị dâu bà Hải cũng không bắt buộc phải xin xác nhận về thu nhập, vì luật không áp dụng điều kiện này cho đối tượng thân nhân liệt sĩ. Thay vào đó, hồ sơ chỉ cần tập trung vào việc chứng minh tư cách thân nhân liệt sĩ theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, cùng với các điều kiện về nhà ở như không sở hữu nhà ở riêng hoặc đang ở nhà tạm, nhà xuống cấp nghiêm trọng.
Việc không yêu cầu điều kiện thu nhập đối với thân nhân liệt sĩ được xem là một chính sách nhân văn, nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho những đối tượng đã chịu nhiều thiệt thòi. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cũng khuyến nghị người dân nên tham khảo thêm các hướng dẫn cụ thể từ cơ quan địa phương để đảm bảo hồ sơ đầy đủ, tránh sai sót trong quá trình đăng ký. Các quy định này không chỉ giúp thân nhân liệt sĩ dễ dàng tiếp cận nhà ở xã hội mà còn góp phần thực hiện hiệu quả chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.
