Cũng trong năm 2006, bố ông Hiển xây dựng một căn nhà kiên cố khoảng 100 m² trên mảnh đất này. Tuy nhiên, đến năm 2020, khi muốn tách thửa để cho con xây dựng nhà ở riêng, Văn phòng Đăng ký đất đai từ chối giải quyết với lý do diện tích nhà đã xây vượt quá phần đất ở được công nhận (vượt 60 m²), không thể vẽ sơ đồ tách thửa, không thể chuyển mục đích sử dụng và cũng không đủ điều kiện đổi hay tách sổ đỏ.
Gia đình đã nhiều lần liên hệ với cơ quan địa phương nhưng chưa nhận được hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ. Việc không thể chuyển mục đích hay tách thửa khiến các thế hệ sau không thể xây nhà ở trên mảnh đất ông bà để lại, dù đã có sổ đỏ và không có tranh chấp.
Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, việc chuyển đổi mục đích từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở là hoàn toàn có thể thực hiện nếu thỏa mãn các điều kiện pháp lý.
.jpg)
Cụ thể, theo khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai 2024, việc cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư sang đất ở phải căn cứ vào:
Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc
Quy hoạch chung, phân khu đô thị đã được phê duyệt.
Trình tự, thủ tục thực hiện theo Điều 44 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, bao gồm các bước: nộp đơn đề nghị, thẩm định nhu cầu sử dụng, xác định nghĩa vụ tài chính và ra quyết định cho phép chuyển mục đích.
Ngoài ra, nếu phần diện tích xây nhà vượt quá phần đất ở đã được cấp sổ, theo Điều 121 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất phải làm thủ tục xin chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở. Việc xây dựng không đúng mục đích có thể bị xử phạt theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP, đồng thời phải hợp thức hóa phần xây dựng vượt hạn mức để được xem xét giải quyết các vấn đề pháp lý sau này.
Trường hợp nhà đã xây dựng từ lâu (trên 15 năm), có thể được xem xét cấp bổ sung đất ở theo hiện trạng sử dụng thực tế, nếu đáp ứng các quy định tại Điều 139 Luật Đất đai 2024 – quy định về xử lý các trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật trước ngày 1/7/2014.
Đồng thời, khoản 3 và khoản 6 Điều 25 Nghị định 101/2024/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể các bước giải quyết cho những trường hợp xây dựng sai mục đích nhưng không có tranh chấp và sử dụng ổn định, lâu dài.
Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị ông Hiển trực tiếp liên hệ với Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã An Nhơn (tỉnh Bình Định) – nơi có thẩm quyền xem xét hồ sơ, để được hướng dẫn cụ thể về:
Xin chuyển mục đích sử dụng đất;
Hợp thức hóa phần diện tích xây dựng vượt;
Xử lý vi phạm nếu có;
Điều kiện tách thửa, cấp sổ mới cho thế hệ sau.
Gia đình cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý, đặc biệt là chứng cứ về thời điểm xây dựng, hiện trạng sử dụng và xác nhận không có tranh chấp, để tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình giải quyết.
