Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa trình Chính phủ báo cáo về Đề án thành lập Khu thương mại tự do (TMĐD) tại Đà Nẵng, coi đây là một bước đi chiến lược nhằm phát huy tiềm năng cảng biển, logistics, công nghệ cao và du lịch của thành phố trung tâm miền Trung. Đây là một trong những nhiệm vụ cụ thể hóa Nghị quyết 119 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Đà Nẵng.
Theo nội dung đề án, khu TMĐD tại Đà Nẵng sẽ được xây dựng theo mô hình quốc tế, có sự kết nối đồng bộ với hệ thống hạ tầng khu vực, bao gồm cảng biển Tiên Sa, cảng Liên Chiểu, sân bay quốc tế Đà Nẵng và mạng lưới cao tốc Bắc – Nam. Khu vực này không chỉ hướng đến thương mại truyền thống, mà còn tập trung vào các hoạt động logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới, trung tâm tài chính, dịch vụ đổi mới sáng tạo và các ngành công nghiệp phụ trợ.
Bộ KH&ĐT nhấn mạnh rằng, việc thành lập khu TMĐD Đà Nẵng không chỉ mang lại lợi ích riêng cho địa phương mà còn có tác động lan tỏa đối với cả vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Đây sẽ là cửa ngõ giao thương quan trọng của Việt Nam với khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tăng trưởng xuất nhập khẩu, cũng như thúc đẩy các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Để triển khai, đề án đề xuất xây dựng các cơ chế chính sách đặc thù, trong đó nổi bật là ưu đãi thuế, đơn giản hóa thủ tục hải quan, cấp phép kinh doanh nhanh gọn, áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị và thương mại. Cùng với đó là thí điểm các chính sách linh hoạt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, cho phép giao dịch bằng ngoại tệ, phát triển các trung tâm thanh toán quốc tế và dịch vụ bảo hiểm.
Về quy mô, khu TMĐD được định hướng phát triển trên diện tích rộng hàng trăm ha, gắn liền với các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu phi thuế quan và khu đô thị ven biển. Mô hình phát triển này sẽ được xây dựng theo hướng mở, tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong và ngoài nước tiếp cận chuỗi cung ứng toàn cầu, giảm chi phí logistics, đồng thời gia tăng năng lực cạnh tranh.
Bộ KH&ĐT cũng phân tích nhiều kinh nghiệm quốc tế từ các mô hình khu thương mại tự do thành công như Thâm Quyến (Trung Quốc), Singapore hay Dubai (UAE), từ đó đề xuất cơ chế quản lý hiện đại, minh bạch, có tính cạnh tranh cao. Đặc biệt, Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ phát triển thành trung tâm tài chính – thương mại quốc tế của khu vực miền Trung, kết hợp thế mạnh sẵn có về công nghệ thông tin, nhân lực chất lượng cao và hạ tầng du lịch.
Nếu được triển khai, khu TMĐD tại Đà Nẵng sẽ trở thành động lực quan trọng giúp thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 9%/năm giai đoạn 2025–2030, đồng thời thu hút hàng tỷ USD vốn FDI mới, tạo thêm hàng chục nghìn việc làm, đóng góp trực tiếp cho ngân sách và nâng cao đời sống người dân.
Đến nay, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành liên quan và UBND TP. Đà Nẵng tiếp tục rà soát, hoàn thiện đề án để trình Quốc hội xem xét, phê duyệt. Đây được coi là một bước đi then chốt trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế biển, tài chính và thương mại hiện đại của cả nước.
