Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân diễn ra vào ngày 19/8/2025, với chủ đề về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp Tư nhân và Kinh tế Tập thể (Bộ Tài chính), cho biết Bộ đang hoàn thiện dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198 về cơ chế và chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân. Dự thảo này tập trung vào các chính sách ưu đãi, đặc biệt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), doanh nghiệp công nghệ tư nhân, và các startup tiếp cận quỹ đất để phát triển sản xuất và kinh doanh.
Cụ thể, dự thảo quy định mỗi khu công nghiệp hoặc cụm công nghiệp phải dành 20 ha hoặc 5% tổng quỹ đất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ tư nhân, và các startup. Ngoài ra, các doanh nghiệp này sẽ được hỗ trợ tối thiểu 30% giá thuê đất, với nguồn kinh phí trích từ ngân sách địa phương. Chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất với chi phí hợp lý, từ đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân bền vững.
Thách thức trong tiếp cận quỹ đất
Mặc dù nhiều khu công nghiệp bày tỏ mong muốn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và startup, nhưng thực tế cho thấy, các doanh nghiệp này đang đối mặt với nhiều rào cản liên quan đến quy mô lô đất thuê. Bà Phạm Thị Bích Huệ, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Western Pacific, đồng thời là Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, chia sẻ tại diễn đàn rằng, hiện nay, hầu hết các khu công nghiệp được quy hoạch với các lô đất có diện tích từ 2-3 ha trở lên. Trong khi đó, nhu cầu thực tế của các startup thường chỉ cần khoảng 1/10 quy mô này, tức là khoảng 2.000-3.000 m².
Quy trình điều chỉnh quy hoạch để chia nhỏ lô đất hiện phải trải qua nhiều cấp xét duyệt, kéo dài từ 8-12 tháng, gây ra sự chậm trễ đáng kể. Điều này không chỉ làm mất thời gian mà còn khiến nhiều startup phải từ bỏ cơ hội mở rộng sản xuất hoặc thậm chí không thể triển khai các dự án mới. Bà Huệ nhấn mạnh: “Việc cho thuê một lô đất chỉ 1.000 m²nhưng mất tới một năm để hoàn tất thủ tục là một rào cản lớn, khiến các doanh nghiệp khởi nghiệp gặp khó khăn trong việc tận dụng cơ hội kinh doanh.”
Để giải quyết vấn đề này, bà Huệ đề xuất Chính phủ cần gỡ bỏ các ràng buộc về quy hoạch đối với hoạt động cho thuê đất diện tích nhỏ, đồng thời đơn giản hóa quy trình xét duyệt để rút ngắn thời gian xuống còn 3-6 tháng. Bà cũng kêu gọi các địa phương và khu công nghiệp phối hợp chặt chẽ hơn để tạo điều kiện cho các startup tiếp cận đất đai một cách nhanh chóng và hiệu quả.
