Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp, song đến cuối năm 2024, hai tỉnh Đồng Nai và Bình Phước (trước khi sáp nhập) vẫn đạt tỷ lệ thực hiện rất thấp so với chỉ tiêu được giao tại Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội” giai đoạn 2021–2030. Trước yêu cầu cấp bách về an sinh xã hội, Thủ tướng Chính phủ đã giao chỉ tiêu cho hai tỉnh này phải hoàn thành hơn 4.200 căn NƠXH trong năm 2025 – nhiệm vụ được xem là “then chốt” trong việc đánh giá kết quả phát triển kinh tế – xã hội.
Đồng Nai: Gần 1.700 căn hoàn thành, mới đạt chưa đến 8% mục tiêu
Theo Đề án quốc gia, tỉnh Đồng Nai được giao thực hiện 22.500 căn NƠXH trong giai đoạn 2021–2030. Tuy nhiên, tính đến hết năm 2024, toàn tỉnh mới hoàn thành gần 1.700 căn, tương đương khoảng 7,6% kế hoạch toàn kỳ – một con số khiến giới chuyên gia và dư luận địa phương không khỏi lo lắng.
Chia sẻ tại một hội nghị gần đây, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Tấn Đức cho biết: "Đồng Nai những năm qua đã có nhiều nỗ lực triển khai đề án của Chính phủ. Tỉnh đã quy hoạch được 700ha quỹ đất phục vụ xây dựng NƠXH và nhà ở công nhân, chưa kể khoảng 400ha thuộc quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại. Bên cạnh đó, tỉnh còn tổ chức thi tuyển thiết kế mẫu nhà NƠXH và nhà ở công nhân để hỗ trợ nhà đầu tư thuận tiện triển khai các dự án".
Tuy nhiên, dù hạ tầng pháp lý và quỹ đất đã được chuẩn bị từ trước, tiến độ vẫn chưa đạt kỳ vọng do vướng thủ tục hành chính, khó khăn trong thu hút vốn và sự dè dặt của doanh nghiệp trước biên lợi nhuận thấp từ phân khúc nhà ở xã hội.
Bình Phước: Hoàn thành vỏn vẹn 350 căn, mới đạt 0,8%
Tình hình tại Bình Phước còn khiêm tốn hơn. Giai đoạn 2021–2030, tỉnh được Chính phủ giao chỉ tiêu xây dựng 44.200 căn NƠXH. Nhưng đến hết năm 2024, tỉnh mới chỉ hoàn thành 350 căn, tương đương 0,8% kế hoạch.
Báo cáo của các sở ngành tỉnh Bình Phước nêu rõ, nguyên nhân chủ yếu khiến tiến độ ì ạch là do công tác chuẩn bị đầu tư còn nhiều vướng mắc, thủ tục pháp lý kéo dài, việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi còn khó khăn. Thêm vào đó, trong năm 2024, nhiều dự án phải điều chỉnh theo các quy định mới của Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, khiến nhiều nhà đầu tư rơi vào thế chờ đợi hoặc phải làm lại hồ sơ từ đầu.
Năm 2025: Mốc "chạy đua" với 4.200 căn hộ
Đầu năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã giao chỉ tiêu cụ thể cho hai tỉnh Đồng Nai và Bình Phước (trước khi sáp nhập): hoàn thành hơn 4.200 căn nhà ở xã hội trong năm, coi đây là mục tiêu trọng yếu nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt trong bối cảnh dòng lao động nhập cư và nhu cầu chỗ ở tại các khu công nghiệp tiếp tục tăng cao.
Ngay sau sáp nhập, tỉnh Đồng Nai đã tổ chức rà soát tổng thể các dự án NƠXH đang triển khai trên địa bàn để đẩy nhanh tiến độ, đồng thời tích cực hỗ trợ thủ tục, pháp lý, vốn và hướng dẫn triển khai đối với những dự án đã có nhà đầu tư nhưng chưa thể khởi công.
Từ giữa tháng 5/2025, tỉnh Đồng Nai đã công bố danh mục các dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư xây dựng NƠXH, bao gồm: Dự án Khu nhà ở xã hội An Phước; Dự án Khu nhà ở xã hội Phước Bình; Dự án Nhà ở xã hội tại phường Tân Hòa, TP. Biên Hòa; Dự án Nhà ở xã hội tại khu đất chung cư thuộc Khu tái định cư phường Long Bình, TP. Biên Hòa; Dự án Khu nhà ở xã hội ChC1 và ChC2 tại phường Phước Tân.
Đây đều là những vị trí gần khu công nghiệp, đông lao động, hứa hẹn tạo hiệu ứng lan tỏa trong việc phát triển mô hình nhà ở giá rẻ cho người thu nhập thấp.
Bài toán an sinh và phát triển bền vững
Việc phát triển nhà ở xã hội không chỉ nhằm đáp ứng mục tiêu trước mắt về số lượng căn hộ, mà còn mang tính chiến lược lâu dài. Trong bối cảnh lực lượng lao động nhập cư chiếm tỷ lệ lớn tại các đô thị vệ tinh như Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch… việc ổn định nơi ở cho công nhân, người lao động không chỉ giúp họ an cư lạc nghiệp mà còn góp phần ổn định sản xuất, hạn chế tình trạng thiếu hụt lao động thời vụ.
Giới chuyên gia cho rằng, với quỹ đất quy hoạch rõ ràng, cộng thêm chính sách thu hút đầu tư ngày càng linh hoạt, tỉnh Đồng Nai sau sáp nhập đang có đủ nền tảng để đẩy nhanh tiến độ, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa chỉ tiêu được giao và thực tế triển khai.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu hơn 4.200 căn chỉ trong năm 2025, đòi hỏi nỗ lực đồng bộ từ chính quyền, doanh nghiệp và cơ quan chuyên môn trong việc tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, mở rộng tiếp cận tín dụng ưu đãi, đồng thời tăng cường giám sát để đảm bảo chất lượng công trình khi đưa vào sử dụng. Đây chính là bài toán cần lời giải sớm nếu muốn hiện thực hóa giấc mơ “an cư” cho hàng chục nghìn người lao động đang trông chờ.
