Tỉnh Đồng Nai đang khẩn trương chuẩn bị khởi động một dự án đặc biệt tại Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1 – khu công nghiệp lâu đời bậc nhất cả nước, được thành lập từ năm 1963. Đây là dự án di dời, chuyển đổi công năng toàn diện KCN Biên Hòa 1, có quy mô và tầm ảnh hưởng lớn chưa từng có tiền lệ, dự kiến sẽ mở ra bước ngoặt mới trong quy hoạch, phát triển đô thị – công nghiệp của địa phương và cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
KCN Biên Hòa 1 có diện tích 335 ha, hiện có gần 90 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 21.000 lao động. Sau hơn 60 năm hình thành, khu công nghiệp này đã góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển công nghiệp tại Đồng Nai cũng như cả nước. Tuy nhiên, do nằm ven sông Đồng Nai, quá trình sản xuất lâu dài đã phát sinh lượng lớn chất thải, gây áp lực ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng sống và sức khỏe của người dân. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp bách phải di dời, tái cấu trúc lại khu công nghiệp.
Theo kế hoạch, dự án di dời và chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 sẽ do Tổng công ty Sonadezi Đồng Nai làm chủ đầu tư, thực hiện theo mô hình xã hội hóa. Toàn bộ các doanh nghiệp đang hoạt động sẽ được hỗ trợ, sắp xếp tái định vị sản xuất sang các khu công nghiệp khác của tỉnh, như KCN Giang Điền, KCN An Phước, KCN Hố Nai… Đồng thời, khu đất 335 ha tại Biên Hòa 1 sẽ được quy hoạch lại thành khu đô thị – dịch vụ – thương mại hiện đại, có chức năng kết nối với trung tâm TP Biên Hòa và vùng phụ cận.
Điểm nhấn của dự án là không chỉ giải quyết triệt để vấn đề môi trường, mà còn tạo ra quỹ đất đô thị lớn, góp phần hình thành không gian phát triển mới cho Đồng Nai. Khi hoàn thành, dự án dự kiến sẽ mang lại giá trị kinh tế – xã hội to lớn: vừa nâng cao chất lượng đời sống người dân, vừa tăng tính hấp dẫn của tỉnh trong mắt các nhà đầu tư.
Hiện nay, Đồng Nai đang đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị các bước như kiểm kê, đền bù, hỗ trợ doanh nghiệp di dời, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện cơ chế chính sách đặc thù cho dự án. Lãnh đạo tỉnh xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần được triển khai quyết liệt, minh bạch, nhằm bảo đảm vừa ổn định sản xuất, vừa tạo sự đồng thuận xã hội.
Dự án di dời và chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 được đánh giá là “chưa từng có tiền lệ” bởi quy mô lớn, thời gian hoạt động lâu đời và số lượng doanh nghiệp liên quan rất đông. Thành công của dự án không chỉ có ý nghĩa riêng với Đồng Nai, mà còn là mô hình tham chiếu cho nhiều địa phương khác trong việc xử lý các khu công nghiệp cũ, cải tạo môi trường và tái cấu trúc không gian phát triển.
