Vướng quy hoạch – “điểm nghẽn” lớn nhất trong giải phóng mặt bằng
Một trong những dự án được đặc biệt chú ý là tuyến đường Vành đai 3 TP.HCM – đoạn đi qua địa bàn Đồng Nai dài hơn 11 km, có tổng mức đầu tư khoảng 6.955 tỷ đồng. Dự án này đang bước vào giai đoạn cao điểm giải phóng mặt bằng, song tiến độ bàn giao đất sạch vẫn còn chậm hơn so với kế hoạch.
Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, nguyên nhân chính là do khâu xác minh pháp lý đất đai phức tạp. Nhiều khu dân cư hình thành tự phát chưa được quy hoạch rõ ràng, khiến việc xác định nguồn gốc đất, áp giá đền bù và thu hồi đất gặp khó khăn. Ngoài ra, tình trạng thiếu đồng bộ trong hồ sơ quy hoạch và trích lục bản đồ khiến quy trình giải phóng mặt bằng bị kéo dài đáng kể.
Không chỉ Vành đai 3, các dự án trọng điểm khác như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu cũng đang gặp thách thức. Dù khởi công từ giữa năm 2023, đến nay vẫn còn nhiều hộ dân chưa chịu bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các đoạn tuyến. Riêng với siêu dự án sân bay quốc tế Long Thành, dù giai đoạn 1 đã cơ bản hoàn tất mặt bằng, nhưng các tuyến giao thông kết nối như T1, T2, T3 vẫn đang vướng mắc trong việc thu hồi đất và bàn giao cho đơn vị thi công.
Quyết liệt gỡ vướng – Ưu tiên mặt bằng cho các dự án động lực
Trước thực trạng này, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đã liên tục tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với các sở ngành, chính quyền địa phương và đơn vị thi công để tìm giải pháp tháo gỡ. Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai – ông Cao Tiến Dũng – khẳng định: “Không thể để các dự án trọng điểm bị đình trệ vì thủ tục hay sự thiếu phối hợp. Các địa phương cần dứt khoát, chủ động hơn trong xử lý hồ sơ và công tác bồi thường.”
Để thực hiện chỉ đạo này, Sở Tài nguyên và Môi trường Đồng Nai đã được giao phối hợp cùng các địa phương rà soát toàn bộ tiến độ hồ sơ, phân loại từng nhóm vướng mắc để giải quyết dứt điểm. Đồng thời, các sở chuyên môn cũng được yêu cầu rút ngắn thời gian thẩm định, linh hoạt hơn trong áp dụng các quy định pháp luật hiện hành, nhằm không làm gián đoạn dòng vốn đầu tư cũng như tiến độ dự án.
Riêng với dự án đường Vành đai 3 TP.HCM, tỉnh Đồng Nai cam kết sẽ hoàn tất toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trong năm 2025. Hiện tỉnh đang tích cực phối hợp với các địa phương giáp ranh như TP.HCM, Bình Dương (nay thuộc TP.HCM) và Long An (nay thuộc Tây Ninh) để đồng bộ hạ tầng vùng, đặc biệt là các tuyến kết nối ra cảng biển, cảng cạn (ICD), khu công nghiệp và khu đô thị lớn.
Giải ngân vốn đầu tư công: Tăng tốc để về đích
Tính đến giữa năm 2025, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của Đồng Nai đạt gần 50%, trong đó phần lớn tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông. Để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn và tránh tình trạng chậm giải ngân, Đồng Nai đang áp dụng cơ chế giám sát chặt chẽ theo từng tuần, từng dự án. Những đơn vị không đảm bảo tiến độ sẽ bị kiểm điểm, thậm chí thay thế nếu không có cải thiện.
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng – Giám đốc Sở Tài chính và Đầu tư tỉnh Đồng Nai – việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân và thi công các dự án hạ tầng không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là đòn bẩy kích hoạt chuỗi giá trị liên vùng, kết nối kinh tế Đông Nam Bộ – Tây Nguyên – Đồng bằng sông Cửu Long. Khi tuyến Vành đai 3 hoàn thành, toàn bộ khu vực từ TP.HCM đến Đồng Nai và Tây Ninh sẽ được bao phủ bởi hệ thống logistics hiện đại, giúp giảm tải nội đô và rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa.
Bên cạnh các dự án quốc gia, tỉnh cũng đang tập trung đầu tư mở rộng các tuyến tỉnh lộ trọng yếu như ĐT-769, ĐT-773, ĐT-770B và Hương lộ 2. Đây là các tuyến “xương sống” giúp kết nối nhanh đến sân bay Long Thành, đồng thời mở rộng quỹ đất phát triển công nghiệp, đô thị mới và dịch vụ hậu cần.
Nhận thức rõ vai trò chiến lược của hạ tầng, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đang kiến nghị Chính phủ sớm ban hành cơ chế đặc thù về giải phóng mặt bằng. Theo đó, đề xuất cho phép áp dụng đơn giá bồi thường linh hoạt, sát với giá thị trường để tạo sự đồng thuận cao từ người dân. Đồng thời, tỉnh cũng thúc đẩy các hình thức đầu tư đối tác công tư (PPP) cho các dự án giao thông mới nhằm huy động thêm nguồn lực xã hội.
Song song đó, Đồng Nai đang cập nhật đồng bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị giai đoạn 2030–2050. Trọng tâm là quy hoạch các phân khu quanh các trục giao thông chiến lược, các nút giao lớn để tạo quỹ đất thu hút đầu tư, đồng thời tối ưu hóa sử dụng hạ tầng hiện hữu.
Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh và sự phối hợp từ trung ương đến địa phương, các điểm nghẽn hạ tầng tại Đồng Nai đang dần được tháo gỡ. Nếu giữ vững nhịp độ này, địa phương sẽ sớm hoàn thiện hệ thống giao thông chiến lược, trở thành trung tâm kết nối liên vùng, đóng vai trò then chốt trong phát triển công nghiệp – đô thị – logistics hiện đại của toàn bộ khu vực phía Nam.
