Dự án đường cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn, tuyến kết nối liên vùng chiến lược của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, hiện đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Theo đánh giá mới nhất của Bộ Xây dựng, tiến độ thực hiện dự án đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi hàng loạt vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, công tác tổ chức thi công và điều kiện địa hình phức tạp.
Tính đến thời điểm hiện tại, toàn tuyến mới chỉ bàn giao được gần 16 km mặt bằng, tương đương 55% khối lượng, trong khi các công tác di dời hạ tầng kỹ thuật quan trọng như hệ thống điện vẫn chưa hoàn tất. Hai khu tái định cư phục vụ di dời người dân bị ảnh hưởng cũng chưa được xây dựng, khiến cho việc giải phóng mặt bằng toàn tuyến rơi vào tình trạng chậm trễ kéo dài.
Ngoài ra, theo báo cáo, đến nay các nhà thầu chưa có bất kỳ khối lượng nào được nghiệm thu và thanh toán, làm giảm động lực thi công, ảnh hưởng đến tiến độ tổng thể của dự án. Đáng chú ý, dù dự án chỉ có 1 gói thầu chính, liên danh nhà thầu lại chia nhỏ khu vực thi công theo kiểu “manh mún”, dẫn đến khối lượng thi công rời rạc, thiếu sự kết nối kỹ thuật và gây khó khăn trong tổ chức triển khai trên thực địa.
Một yếu tố đáng kể khác là địa hình tuyến cao tốc phức tạp, với nhiều đoạn đồi núi, sườn dốc, đất yếu, trong khi đường thi công tạm thời còn hạn chế, khiến việc tiếp cận công trường và vận chuyển máy móc, vật liệu trở nên rất khó khăn. Hiện nay, khu vực đã chính thức bước vào mùa mưa kéo dài, khiến điều kiện thi công càng trở nên bất lợi, đe dọa đến khả năng đảm bảo mốc hoàn thành đúng kế hoạch.
Trước tình hình trên, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý Dự án 2 (Ban QLDA2) và các đơn vị liên quan phải bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch trong tháng 9/2025. Đây là điều kiện tiên quyết để triển khai đồng loạt các hạng mục nền đường, cầu cống, hầm chui… nhằm đạt mốc hoàn thành cơ bản vào quý II/2026 theo kế hoạch đề ra.
Đối với các hạng mục ít phụ thuộc vào yếu tố thời tiết như cọc khoan nhồi, đúc dầm, thi công hầm chui và cống thoát nước, Bộ Xây dựng yêu cầu lên phương án tổ chức thi công trước ngày 30/8/2025, để tận dụng thời gian khô ráo và rút ngắn tiến độ toàn tuyến.
Bên cạnh đó, các đơn vị thi công cần sớm thỏa thuận với chính quyền địa phương về việc sử dụng các tuyến đường dân sinh hiện hữu làm đường tạm phục vụ vận chuyển nguyên vật liệu và máy móc, đồng thời khẩn trương thúc đẩy thủ tục cấp phép xây dựng cho các công trình liên quan như nút giao với Quốc lộ 3, đường tỉnh 259, các cầu qua sông Cầu và suối Quận…
Về nguồn lực, Bộ chỉ đạo rà soát lại toàn bộ nhu cầu vốn phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật, từ đó lập kế hoạch bố trí vốn và giải ngân đầy đủ trong năm 2025. Song song, cần tiến hành kiểm tra thực tế các nguồn vật liệu xây dựng như đất đắp, cát, đá, sỏi và đề xuất nâng công suất, đẩy nhanh cấp phép khai thác tại các mỏ nếu cần thiết để đảm bảo nguồn cung liên tục cho thi công.
Trong suốt quá trình triển khai, Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh yêu cầu chủ đầu tư và các đơn vị thi công phải tăng cường công tác giám sát chất lượng công trình, tuyệt đối tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, đảm bảo an toàn lao động, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường.
Dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn là tuyến đường trọng điểm trong mạng lưới giao thông liên vùng phía Bắc, có tổng chiều dài gần 29 km, bao gồm 28,4 km tuyến chính và 0,4 km tuyến nối. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80 km/h, mặt đường rộng 22 mét.
Trên tuyến có 18 cây cầu với tổng chiều dài lên tới 4,6 km, trong đó gồm 16 cầu trên cao tốc chính và 2 cầu vượt dân sinh. Ngoài ra, có một nút giao liên thông khác mức kết nối với Quốc lộ 3, cùng với hai nút giao bằng tại điểm đầu và điểm cuối tuyến, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối vùng.
Tổng mức đầu tư cho dự án này lên tới hơn 5.750 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn vay trong nước, với kỳ vọng không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển giữa Bắc Kạn và các tỉnh lân cận mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế mới cho vùng trung du và miền núi phía Bắc, đặc biệt là các địa phương như Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng.
Với vai trò là tuyến đường huyết mạch trong tương lai, dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn cần được đẩy nhanh tiến độ thi công, tháo gỡ vướng mắc từ khâu giải phóng mặt bằng đến nguồn vật liệu xây dựng. Sự quyết liệt trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện sẽ là yếu tố then chốt bảo đảm thành công cho một công trình có ý nghĩa quan trọng về cả kinh tế, giao thông và an sinh xã hội đối với khu vực còn nhiều khó khăn của đất nước.
