Từng là nhà phát triển bất động sản lớn nhất Trung Quốc về doanh số, China Evergrande Group nay chính thức bị hủy niêm yết sau gần 16 năm có mặt trên sàn, khép lại một thời huy hoàng. Quyết định này diễn ra sau gần 1,5 năm cổ phiếu công ty bị đình chỉ giao dịch và giữa lúc doanh nghiệp đang vật lộn với núi nợ chưa từng có.
Hiện Evergrande đang đối mặt với 187 đơn yêu cầu trả nợ, với tổng giá trị vượt xa con số 27,5 tỷ USD ghi nhận trong báo cáo tài chính tháng 12/2022. Đây chưa phải là toàn bộ nghĩa vụ, bởi nhiều khoản nợ mới vẫn đang được rà soát và có thể còn gia tăng.
Trong thời kỳ đỉnh cao, Evergrande từng nắm giữ giá trị thị trường hơn 50 tỷ USD vào năm 2017, trở thành biểu tượng cho sự bùng nổ của bất động sản Trung Quốc. Nhưng chỉ vài năm sau, mọi thứ đảo chiều chóng vánh. Cuộc khủng hoảng thanh khoản bùng nổ cuối năm 2021 khi công ty vỡ nợ trái phiếu USD, mở màn cho chuỗi sự kiện làm rung chuyển toàn ngành.
Ông Kenny Ng, chiến lược gia tại China Everbright Securities International, nhận định: “Việc Evergrande bị hủy niêm yết là khoảnh khắc mang tính cảnh báo mạnh mẽ với bất động sản Trung Quốc, để lại bài học sâu sắc cho giới đầu tư.”
Nguyên nhân không chỉ đến từ quản trị rủi ro yếu kém mà còn phản ánh bức tranh ảm đạm của thị trường: niềm tin người mua sụt giảm, nguồn cung dư thừa và gánh nặng nợ chồng chất đã bóp nghẹt đà phục hồi.
Cú ngã của Evergrande kéo theo hàng loạt “ông lớn” khác. Mới đây, China South City cũng bị Tòa án Hồng Kông ra lệnh thanh lý do không đạt được thỏa thuận với chủ nợ. Tính đến nay, ngành bất động sản Trung Quốc đã ghi nhận khoảng 150 tỷ USD nợ xấu, nhiều doanh nghiệp dù từng công bố kế hoạch tái cấu trúc vẫn phải làm lại từ đầu.
Dù chính phủ đã tung gói hỗ trợ, thị trường vẫn bế tắc. Doanh số bán nhà mới giảm liên tục trong nhiều tháng, và theo giới phân tích, phải tới giữa hoặc cuối năm 2026 quá trình phục hồi mới có thể rõ nét.
Evergrande hiện sở hữu khoảng 3.000 pháp nhân, gần 1.300 dự án đang triển khai tại hơn 280 thành phố trên khắp Trung Quốc. Ngoài ra, thông qua Evergrande Property Services Group, công ty còn quản lý thêm 3.000 dự án bất động sản khác – mảng được ưu tiên xử lý nhờ tiềm năng sinh lời.
Tuy nhiên, tiến độ thu hồi tài sản vô cùng chậm chạp. Đến nay, các cơ quan thanh lý mới chỉ thu được 255 triệu USD, trong đó 167 triệu USD đã được chuyển về Evergrande. Song, do cấu trúc sở hữu rối rắm, chưa thể đảm bảo toàn bộ số tiền này thuộc về tập đoàn.
Một báo cáo trước đây cũng chỉ ra: chủ nợ nước ngoài không có tài sản đảm bảo chỉ có thể thu hồi khoảng 3,5% số tiền cho vay – mức thiệt hại nặng nề.
Ông Kenny Ng cảnh báo, vụ hủy niêm yết của Evergrande sẽ tạo áp lực tâm lý lên cổ phiếu các nhà phát triển khác, đồng thời buộc nhà đầu tư phải thận trọng hơn, nghiên cứu kỹ năng lực tài chính doanh nghiệp cũng như biến động chính sách thị trường.
Sự sụp đổ của Evergrande không chỉ là cú sốc của một tập đoàn, mà là lời nhắc nghiêm khắc về hậu quả của tăng trưởng nóng, vay nợ quá mức và thiếu chiến lược dài hạn – đặc biệt trong bối cảnh bất động sản Trung Quốc vẫn chưa tìm thấy ánh sáng cuối đường hầm.
