Dự án cao tốc Vũng Áng - Bùng, khởi công vào tháng 1/2023 với tổng vốn đầu tư hơn 12.540 tỷ đồng, là một trong những dự án thành phần quan trọng của tuyến cao tốc Bắc - Nam. Tuyến cao tốc này có chiều dài gần 56 km, với điểm đầu tại nút giao xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh, kết nối với cao tốc Hàm Nghi - Vũng Áng, và điểm cuối tại xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị, đấu nối với cao tốc Bùng - Vạn Ninh (đã thông xe vào tháng 4/2025) tại nút giao Phong Nha. Trong đó, đoạn qua Hà Tĩnh dài 13 km, và đoạn qua Quảng Trị dài hơn 42 km.
Ở giai đoạn 1, cao tốc Vũng Áng - Bùng được thiết kế với quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 17 m, và vận tốc thiết kế từ 80-90 km/h. Dự án do Ban Quản lý dự án 6 (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư, bao gồm 33 cầu, trong đó có 28 cầu trên đường cao tốc và 5 cầu đường ngang vượt cao tốc. Đặc biệt, tại đoạn 13 km qua Hà Tĩnh, tuyến cao tốc có 5 cầu cạn vượt hồ, đập và thung lũng, đảm bảo tính kết nối và an toàn giao thông trong khu vực địa hình phức tạp.
Hạng mục nổi bật nhất của dự án là hầm Đèo Bụt, đi qua dãy núi Đồng Nang (Hà Tĩnh), với tổng vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Hầm được thiết kế với hai ống, trong đó tim hầm trái cách tim hầm phải 45 m. Hầm trái dài 716 m, hầm phải dài 840 m, với chiều rộng mỗi hầm 15 m và chiều cao 8 m. Trong giai đoạn phân kỳ đầu tư, ống hầm phải (hướng Bắc - Nam) sẽ được đưa vào khai thác trước, trong khi ống hầm trái đã được Bộ Xây dựng phê duyệt đầu tư hoàn chỉnh vào ngày 17/7/2025.
Một công trình quan trọng khác trên tuyến là cầu vượt sông Gianh, dài khoảng 2,8 km, rộng 17,5 m, với 4 làn xe và mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Đây là cây cầu dài nhất trên tuyến cao tốc Bắc - Nam qua Quảng Trị, đã hoàn thiện và sẵn sàng thông xe. Hiện tại, toàn tuyến cao tốc Vũng Áng - Bùng đã hoàn tất các công đoạn cuối cùng như kẻ vạch, lắp biển báo, hoàn thiện hệ thống chiếu sáng, và vệ sinh mặt đường, sẵn sàng cho lễ thông xe vào ngày 19/8/2025.
Cùng với cao tốc Vũng Áng - Bùng, dự án cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ cũng là một hợp phần quan trọng của tuyến cao tốc Bắc - Nam, được khởi công đồng thời vào tháng 1/2023 với tổng vốn đầu tư gần 9.920 tỷ đồng. Tuyến cao tốc này, do Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư, có chiều dài 65,5 km, đi qua địa phận tỉnh Quảng Trị. Điểm đầu của tuyến tại xã Vạn Ninh, kết nối với cao tốc Bùng - Vạn Ninh tại nút giao Quốc lộ 9B, và điểm cuối tại Cam Lộ, tạo sự liên kết chặt chẽ với các tuyến cao tốc khác.
Cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ được thiết kế với mặt cắt ngang giai đoạn 1 gồm 4 làn xe, tốc độ tối đa từ 60-90 km/h. Khi hoàn thiện, tuyến sẽ được mở rộng lên 6 làn xe, bao gồm 2 làn dừng khẩn cấp, với tốc độ thiết kế 100 km/h. Toàn tuyến bao gồm 4 nút giao liên thông, 30 cầu, 41 hầm chui dân sinh, và 240 cống các loại, đảm bảo kết nối giao thông thuận tiện và an toàn. Đến nay, tuyến chính dài 65,5 km đã hoàn thành thi công, cùng với 4 nút giao liên thông, 8 cầu vượt trực thông, và các công trình phụ trợ như đường hoàn trả đường Hồ Chí Minh.
Hiện tại, các hạng mục an toàn giao thông trên tuyến, bao gồm lan can, hộ lan, và biển báo, đã được lắp đặt hoàn chỉnh. Công tác chuẩn bị thông xe trước ngày 19/8/2025 đang được triển khai khẩn trương, đảm bảo tuyến đường sẵn sàng đi vào hoạt động đúng tiến độ.
Việc hoàn thành và đưa vào sử dụng đồng thời hai tuyến cao tốc Vũng Áng - Bùng và Vạn Ninh - Cam Lộ vào ngày 19/8/2025 sẽ tạo nên một trục giao thông liên thông quan trọng, kết nối các tuyến cao tốc Bùng - Vạn Ninh, Cam Lộ - La Sơn, và các đoạn khác của cao tốc Bắc - Nam. Điều này giúp hình thành mạng lưới giao thông thông suốt từ Hà Nộiqua Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, đến Đà Nẵng, giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh.
Sự kết nối này không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa và hành khách mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội và du lịch tại khu vực miền Trung. Các tuyến cao tốc sẽ thúc đẩy giao thương, thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, và nâng cao khả năng kết nối giữa các vùng kinh tế trọng điểm. Đặc biệt, với các công trình trọng điểm như hầm Đèo Bụt và cầu vượt sông Gianh, các tuyến cao tốc này được kỳ vọng sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài, góp phần nâng cao vị thế chiến lược của khu vực.
