KCN Phúc Yên vốn đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung vào danh mục các KCN ưu tiên thành lập từ năm 2009, sau đó nhiều lần điều chỉnh quy mô. Gần nhất, ngày 23/9/2025, UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 (lần 3) với tổng diện tích 111,3376 ha, bổ sung chức năng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, khu đổi mới sáng tạo và khu lưu trú cho người lao động. Dự án được triển khai theo hai giai đoạn: giai đoạn 1 từ quý I/2024 đến quý I/2026 trên diện tích 55,67 ha, giai đoạn 2 từ quý II/2025 đến quý II/2027 trên diện tích còn lại.
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), phần lớn diện tích trong ranh giới dự án là đất nông nghiệp, trong đó đất trồng lúa hai vụ trở lên chiếm 94,015 ha, tương đương 73,6% tổng diện tích. Ngoài ra, có 3,577 ha đất nuôi trồng thủy sản, 7,626 ha đất giao thông, 1,89 ha đất nghĩa trang với khoảng 1.450 ngôi mộ (phần lớn đã cải táng), 2,763 ha đất thủy lợi, 0,409 ha đất hạ tầng kỹ thuật và 1,058 ha đất chưa sử dụng. Việc chuyển đổi hơn 94 ha đất lúa hai vụ là nội dung nhạy cảm về môi trường, theo Nghị định 05/2025/NĐ-CP, và cần có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ. Nhà đầu tư cũng có trách nhiệm nộp kinh phí bảo vệ và phát triển quỹ đất lúa theo Nghị định 112/2024/NĐ-CP.
Dự án liên quan đến việc di dời 831 hộ gia đình, cá nhân và 3 tổ chức sử dụng đất với 3.624 thửa đất. Khoảng 1.450 ngôi mộ trong khu vực dự án cũng cần xử lý, trong đó khoảng 1.000 ngôi sẽ được giữ lại, quy hoạch trong khuôn viên cây xanh; số còn lại di chuyển về nghĩa trang tập trung của TP. Phúc Yên theo thỏa thuận với người dân. Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến phong tục, tín ngưỡng, do đó chính quyền địa phương và hội đồng bồi thường, tái định cư sẽ phải triển khai cẩn trọng, đúng quy định.
Tổng vốn đầu tư dự án hơn 1.988 tỷ đồng, trong đó chủ đầu tư góp 300 tỷ đồng, phần còn lại huy động từ các nguồn hợp pháp khác. Hạ tầng KCN sẽ được xây dựng theo phương án cuốn chiếu, gồm giải phóng mặt bằng, san nền, hệ thống giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước thải công suất 3.000 m³/ngày.đêm, hồ sự cố 3.000 m³, hệ thống cấp điện, chiếu sáng, cây xanh mặt nước, khu hành chính – dịch vụ. Tiến độ dự án dự kiến hoàn thành trong vòng 24 tháng kể từ ngày bàn giao đất.
Theo quy hoạch, KCN Phúc Yên sẽ tập trung thu hút các ngành nghề công nghiệp sạch, công nghệ cao như điện – điện tử, cơ khí chế tạo, bao bì, vật liệu xây dựng cao cấp. Đồng thời, khu đất cũng dành quỹ cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và xây dựng khu lưu trú, đáp ứng nhu cầu của chuyên gia và người lao động.
Việc chuyển đổi diện tích lớn đất lúa hai vụ sang phát triển công nghiệp sẽ đem lại nhiều thay đổi về sinh kế, môi trường và cảnh quan, đồng thời đặt ra thách thức cân bằng giữa phát triển kinh tế – công nghiệp với bảo đảm an ninh lương thực. Chính quyền và chủ đầu tư cần đặc biệt quan tâm đến quyền lợi hợp pháp của người dân, việc bồi thường, tái định cư, xử lý nghĩa trang cũng như giám sát chặt chẽ các cam kết môi trường. Nếu được triển khai thuận lợi, KCN Phúc Yên sẽ góp phần giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động, tăng nguồn thu ngân sách và trở thành một trong những dự án động lực của Phú Thọ trong tiến trình công nghiệp hóa bền vững.
