Bộ Xây dựng cho biết, các địa phương được giao làm cơ quan chủ quản đang gấp rút hoàn thiện thủ tục để khởi công đồng loạt ba dự án cao tốc trọng điểm vào ngày 19/8/2025. Tổng chiều dài các tuyến lên đến khoảng 302km, trải dài khắp ba miền Bắc, Trung, Nam, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông chiến lược, thúc đẩy liên kết vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho nhiều địa phương.
Một trong ba dự án trọng điểm là dự án thành phần 3 thuộc tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, được đánh giá là "trục xương sống" trong tổng thể tuyến vành đai hiện đại bao quanh Hà Nội. Tuyến cao tốc này có chiều dài gần 113km, đi qua 3 tỉnh, thành phố lớn gồm Hà Nội (57km), Hưng Yên (19km), Bắc Ninh (27km), và một đoạn tuyến kết nối dài 9,7km theo hướng cao tốc Nội Bài – Hạ Long.
Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc hiện đại, phân kỳ đầu tư với quy mô ban đầu 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100km/h, hướng đến mở rộng lên 6 làn xe trong tương lai theo quy hoạch. Khoảng 32km của tuyến sẽ được xây dựng đi thấp (trên nền đường hiện hữu), trong khi hơn 80km còn lại đi trên cao – giải pháp giúp tối ưu diện tích sử dụng đất, giảm xung đột giao cắt và hạn chế ảnh hưởng đến dân cư.
Cùng với tuyến chính, dự án còn tích hợp hệ thống đường song hành hai bên, hành lang cây xanh, các công trình hạ tầng kỹ thuật đi kèm và phần quỹ đất dự trữ dành cho tuyến đường sắt vành đai trong tương lai. Dự án sẽ xây dựng 8 nút giao liên thông hoàn chỉnh gồm 5 nút tại Hà Nội, 2 tại Hưng Yên và 1 tại Bắc Ninh; đồng thời bố trí thêm 7 nhánh kết nối lên xuống để liên thông với các tuyến đường song hành, đảm bảo lưu thông thuận tiện.
Toàn bộ dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), cụ thể là hợp đồng BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao). Liên danh nhà đầu tư trúng thầu gồm các doanh nghiệp lớn: City Land, Sunflower, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và Horizon. Tổng mức đầu tư cụ thể và cơ cấu vốn đang được hoàn thiện trong quá trình đàm phán, dự kiến sẽ công bố chính thức khi hợp đồng dự án được ký kết.
Theo kế hoạch, dự án sẽ cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027. Thời gian thu phí hoàn vốn theo đề xuất của nhà đầu tư là hơn 21 năm. UBND TP Hà Nội đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố trực tiếp đàm phán, hoàn tất hợp đồng với liên danh nhà đầu tư, đồng thời công khai đầy đủ thông tin dự án theo đúng quy định pháp luật về đầu tư PPP.
Cùng thời điểm ngày 19/8, hai dự án cao tốc quan trọng khác cũng sẽ được khởi công tại miền Nam và Tây Nguyên:
Dự án cao tốc Dầu Giây – Tân Phú (giai đoạn 1), dài hơn 60km, đi qua địa bàn tỉnh Đồng Nai, là một mắt xích quan trọng trong tuyến cao tốc Dầu Giây – Liên Khương nối Đông Nam Bộ với khu vực Tây Nguyên. Dự án được đầu tư theo phương thức PPP với tổng vốn khoảng 8.400 tỷ đồng, trong đó phần lớn là vốn của nhà đầu tư (hơn 7.100 tỷ đồng), còn lại là vốn hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước khoảng 1.300 tỷ đồng. Tuyến đường sau khi hoàn thành sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM đi Lâm Đồng, giảm tải cho Quốc lộ 20 vốn thường xuyên quá tải.
Dự án cuối cùng trong loạt khởi công là đoạn thành phần 1 thuộc tuyến cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành (giai đoạn 1). Tuyến này có chiều dài khoảng 124km, quy mô đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe, với tổng mức đầu tư lên đến 19.965 tỷ đồng. Đây là tuyến cao tốc huyết mạch nối tỉnh Đắk Nông với Bình Phước, giữ vai trò quan trọng trong kết nối Tây Nguyên với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đồng thời mở ra cơ hội phát triển kinh tế vùng và giao thương xuyên biên giới qua các cửa khẩu khu vực Tây Nam.
Việc đồng loạt khởi công ba tuyến cao tốc lớn với tổng mức đầu tư gần 30.000 tỷ đồng vào cùng một thời điểm cho thấy nỗ lực đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược của Chính phủ và các địa phương. Các tuyến đường không chỉ có ý nghĩa về giao thông mà còn là cú hích lớn cho phát triển đô thị, công nghiệp, logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng trong dài hạn.
