Theo thông tin từ Báo Thanh Niên, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa có văn bản chỉ đạo về việc xây dựng Đề án Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi. Đây được xem là một trong những bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực nội địa trong ngành công nghiệp lọc hóa dầu, đồng thời thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.
Cụ thể, Phó Thủ tướng sẽ trực tiếp chủ trì công tác nghiên cứu và trình Thủ tướng Chính phủ phương án phân công nhiệm vụ cho các Bộ, ngành liên quan để tổ chức triển khai xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất. Đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp năng lượng và lọc hóa dầu của Việt Nam trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ.
Theo kế hoạch, đề án cần được hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định trước ngày 31/7. Điều này cho thấy sự khẩn trương và quyết tâm cao của Chính phủ trong việc đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư cho siêu dự án này.
Theo đề án đang được xây dựng, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất có tổng vốn đầu tư dự kiến từ 16,1 đến 20,5 tỷ USD, được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (2025–2030): Đây là giai đoạn then chốt với tổng vốn đầu tư ước tính trong khoảng 14,1 đến 17,5 tỷ USD. Trọng tâm là hoàn thiện tổ hợp lọc hóa dầu quy mô lớn, đồng thời phát triển các hạng mục nền tảng cho năng lượng tái tạo và công nghiệp phụ trợ; Giai đoạn 2 (2031–2045): Giai đoạn này sẽ tiếp tục bổ sung đầu tư khoảng 2–3 tỷ USD, tập trung nâng cấp công nghệ, mở rộng sản xuất và hoàn thiện hạ tầng thông minh phục vụ chuyển đổi năng lượng.
Dự kiến đến năm 2050, tổng mức đầu tư cho toàn bộ Trung tâm có thể đạt 50 tỷ USD, đưa khu vực này trở thành một trong những đầu tàu đổi mới sáng tạo về năng lượng và vật liệu tại Đông Nam Á.
Một trong những hạng mục quan trọng trong đề án là dự án nâng cấp và mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất – công trình hiện đang hoạt động tại Khu kinh tế Dung Quất. Nhà máy này hiện có công suất 6,5 triệu tấn dầu thô/năm, và đang trong quá trình nâng cấp để đạt mức 7,6 triệu tấn/năm, với toàn bộ sản phẩm đầu ra đạt chuẩn Euro V – tiêu chuẩn khí thải tiên tiến của châu Âu.
Dự án nâng cấp này có tổng mức đầu tư khoảng 1,2–1,5 tỷ USD, dự kiến sẽ hoàn thành vào quý I năm 2028, qua đó hình thành một tổ hợp lọc hóa dầu hiện đại, có công suất ổn định từ 6–7 triệu tấn/năm và đủ khả năng chế biến nhiều loại dầu thô khác nhau.
Song song với mục tiêu phát triển kinh tế, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia còn đặt ra các chỉ tiêu phát triển bền vững rõ ràng, phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng quốc gia.
Đến năm 2030, trung tâm phấn đấu: Sản xuất 5–10% tổng sản lượng điện từ năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, sinh khối…); Giảm 15% lượng khí nhà kính phát thải so với hiện tại; Tái chế và sử dụng chất thải trong sản xuất đạt tỷ lệ 10%.
Kêu gọi đầu tư quốc tế, hợp tác với tập đoàn năng lượng lớn
Về định hướng thu hút đầu tư, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, Trung tâm sẽ huy động khoảng 15 tỷ USD vốn đầu tư từ cả trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, sẽ thiết lập một mạng lưới hợp tác chiến lược với các tập đoàn năng lượng và công nghệ hàng đầu thế giới để chuyển giao công nghệ, chia sẻ tri thức và mở rộng chuỗi giá trị công nghiệp.
Từ năm 2030 đến 2050, Trung tâm tiếp tục mời gọi thêm khoảng 30–35 tỷ USD đầu tư bổ sung để hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hướng tới các công nghệ năng lượng thế hệ mới như hydro xanh, lưu trữ điện quy mô lớn và sản xuất vật liệu carbon thấp.
Dự án Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất không chỉ là một siêu công trình công nghiệp, mà còn mang theo kỳ vọng về một “cú hích” lớn cho sự chuyển mình của Quảng Ngãi và cả khu vực miền Trung. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hội nhập sâu rộng vào chuỗi năng lượng toàn cầu, đây được kỳ vọng là bước đi chiến lược mang tính đột phá trong 2 thập kỷ tới.
