Năm 2025 tiếp tục ghi nhận sự bứt phá của các doanh nghiệp xây dựng sau giai đoạn phục hồi năm 2024, khi bức tranh tài chính trở nên sáng sủa hơn cả về doanh thu, lợi nhuận và đặc biệt là chất lượng tài sản. Điểm dễ nhận thấy nhất là tỷ trọng công nợ trong cơ cấu tài sản của nhiều đơn vị đã giảm mạnh, đưa chỉ số xuống dưới mức 40% tổng tài sản – mức được coi là lành mạnh trong ngành xây dựng.
Sông Đà 11 ghi nhận tỷ lệ 38,9%, Lilama 38,6%, Lizen 36,2%, Ricons 35,8%, Licogi 18 còn 30%, Tổng công ty Sông Đà 29,4%, Vinaconex 20,7%, Tổng công ty 36 chỉ 17,6% và Đạt Phương 17,3%. Dù vậy, vẫn còn một số doanh nghiệp có tỷ lệ phải thu cao hơn 40% nhưng đều không vượt quá ngưỡng 55% và đang cải thiện dần như Coteccons 54,2%, Phục Hưng Holdings 52,8%, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội 47%, Thăng Long 46,4%, Cienco4 45%, Fecon 42,7% và Tổng công ty Xây dựng Số 1 ở mức 40%.
Khi cộng cả hàng tồn kho, tổng hai khoản này của hầu hết doanh nghiệp đều không vượt quá 70% tổng tài sản – phù hợp với đặc thù ngành khi phải ứng vốn cho các dự án. Một yếu tố tích cực khác là dự phòng nợ khó đòi đã giảm so với trước: Coteccons giảm 10%, Hoà Bình và Licogi 18 cùng giảm 4%. Quy mô dự phòng hiện cũng khá nhỏ so với doanh thu và tổng tài sản, điển hình như Fecon chỉ 4 tỷ đồng, Phục Hưng Holdings 8 tỷ, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội 8 tỷ, Tổng công ty 36 là 24 tỷ, Hưng Thịnh Incons 25 tỷ, Sông Đà 11 khoảng 76 tỷ và Cienco4 91 tỷ đồng.
Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp cũng ổn định ở mức thấp hoặc vừa phải, không còn tình trạng cao ngất ngưởng như trước đây. Những đơn vị tiêu biểu là Lizen 1,19 lần, Ricons 1,31 lần, Cienco4 1,31 lần, Tổng công ty Sông Đà 1,42 lần, Vinaconex 1,64 lần, Đạt Phương 1,69 lần, Sông Đà 11 ở mức 2,09 lần, Fecon 2,2 lần, Coteccons 2,3 lần, Tổng công ty 36 là 2,62 lần, Tổng công ty Xây dựng Số 1 đạt 2,86 lần và Tổng công ty Xây dựng Hà Nội 2,89 lần.
Trong 6 tháng đầu năm 2025, nhiều doanh nghiệp ghi nhận sự gia tăng mạnh dư nợ vay song đi kèm với kết quả kinh doanh khởi sắc, như Coteccons tăng 94%, Đạt Phương 37%, Fecon 29%, Tổng công ty Xây dựng Số 1 tăng 22%, Sông Đà 11 tăng 19% và Lizen tăng 16%. Các doanh nghiệp khác tăng nhẹ hơn như Vinaconex 8%, Thăng Long 5%, Tổng công ty 36 chỉ 4% và Cienco4 1,4%, trong khi nhiều đơn vị còn giảm dư nợ vay như Tổng công ty Sông Đà và Phục Hưng Holdings cùng giảm 3%, SCG giảm 4,5%, Hoà Bình 5%, Lilama 6% và Hưng Thịnh Incons giảm tới 13%.
Một điểm sáng khác nằm ở khả năng tạo dòng tiền, khi nhiều doanh nghiệp sở hữu lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng lớn giúp đảm bảo thanh khoản. Coteccons hiện dẫn đầu với hơn 4.186 tỷ đồng, theo sau là Vinaconex 3.878 tỷ, Tổng công ty Sông Đà 3.839 tỷ, Lilama 3.236 tỷ, Tổng công ty Xây dựng Số 1 với 3.194 tỷ và Ricons 2.262 tỷ đồng. Các doanh nghiệp quy mô trung bình cũng giữ được lượng tiền mặt đáng kể: Đạt Phương 968 tỷ, Fecon 687 tỷ, Tổng công ty Thăng Long 320 tỷ, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội 329 tỷ và Hoà Bình 104 tỷ đồng.
Rõ ràng, sau giai đoạn “bĩ cực” với áp lực nợ nần và dự phòng nợ xấu tăng cao, đến nay các doanh nghiệp xây dựng đã bước vào giai đoạn “thái lai” khi hệ số nợ dần hạ nhiệt, công nợ được kiểm soát, nợ khó đòi giảm, đồng thời duy trì được nguồn tiền mặt dồi dào. Đây là cơ sở vững chắc để ngành xây dựng có thể tự tin bước vào chu kỳ phát triển mới, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản đang dần khởi sắc, các dự án hạ tầng – đô thị được khởi động trở lại và dòng vốn tín dụng dành cho ngành này đang được khơi thông, tạo tiền đề cho những bứt phá mạnh mẽ trong thời gian tới.
