Tại phiên họp mới đây, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phúc Nhân cho biết, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư theo Nghị quyết số 172/2024/QH15 ngày 30/11/2024. Đây là công trình hạ tầng chiến lược, có vai trò then chốt trong việc đáp ứng nhu cầu vận tải, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – xã hội nhanh và bền vững, khai thác tối đa lợi thế hành lang kinh tế Bắc – Nam, kết nối hiệu quả với các hành lang Đông – Tây và các quốc gia trong khu vực.
Bên cạnh nhiệm vụ đảm bảo kết nối giao thương, dự án còn được kỳ vọng góp phần bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, gắn với nhiệm vụ quốc phòng – an ninh, hội nhập quốc tế và thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Quy mô dự án “khủng”
Theo thiết kế, toàn tuyến sẽ là đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế lên tới 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục. Tuyến có 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, sử dụng công nghệ chạy trên ray, điện khí hóa, đảm bảo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ, an toàn và hiệu quả. Tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 1,713 triệu tỷ đồng – một trong những con số lớn nhất trong lịch sử các dự án hạ tầng giao thông tại Việt Nam.
Trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, đoạn tuyến dài hơn 86 km, đi qua 16 xã và 3 phường, bắt đầu từ xã Bình Minh và kết thúc tại xã Khánh Cường. Hướng tuyến được bố trí song song với đường sắt hiện hữu, Quốc lộ 1 và tuyến cao tốc Bắc – Nam.
Để triển khai đoạn qua Quảng Ngãi, sẽ xây dựng 44 cầu, 4 hầm, cùng nhiều đoạn nền đường đào và đắp. Tổng mức đầu tư cho công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tại tỉnh ước khoảng 11.379 tỷ đồng.
Những vướng mắc bước đầu
Đại diện lãnh đạo các địa phương đã chỉ ra một loạt khó khăn trong quá trình rà soát hồ sơ, xác định ranh giới, phạm vi ảnh hưởng của dự án và triển khai GPMB theo hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Nhiều ý kiến tập trung vào công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, cũng như yêu cầu bố trí quỹ đất tái định cư hợp lý để đảm bảo đời sống cho người dân bị ảnh hưởng.
Phát biểu tại cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy Bùi Thị Quỳnh Vân nhấn mạnh cần khẩn trương kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng thống nhất điều chỉnh vị trí nhà ga sao cho phù hợp với thực tiễn, vừa bảo đảm quỹ đất và không gian phát triển cho các khu vực lân cận, vừa cập nhật vào hồ sơ nghiên cứu khả thi đang triển khai.
Bí thư yêu cầu sớm hoàn thiện Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo, xây dựng kế hoạch và tiến độ thực hiện dự án, đảm bảo đúng yêu cầu và thời gian mà Thủ tướng giao. Các địa phương cần chủ động cung cấp thông tin về dự án và khu tái định cư, tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của công trình trọng điểm quốc gia, qua đó tạo sự đồng thuận và ủng hộ khi triển khai.
Ngoài ra, các sở, ngành và địa phương phải phối hợp tính toán kỹ nhu cầu vật liệu xây dựng, đảm bảo nguồn cung ổn định, không để dự án bị chậm tiến độ vì thiếu nguyên vật liệu.
Với tầm vóc và quy mô vượt trội, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hứa hẹn không chỉ thay đổi diện mạo giao thông quốc gia, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế – xã hội mạnh mẽ cho Quảng Ngãi và toàn bộ dải đất hình chữ S.
