Theo đại biểu Nguyễn Lâm Thành (đoàn Thái Nguyên), công tác quy hoạch có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội, nhưng tới nay kết quả rất hạn chế. Ngoài 2 quy hoạch lớn là quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch đất thì quy hoạch vùng mới được có 1/6, 16/31 quy hoạch ngành và 13/63 quy hoạch tỉnh. Điều này gây khó khăn cho các địa phương trong thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội cũng như các dự án đầu tư công.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho biết nguyên nhân của những chậm trễ và giải pháp cho vấn đề này? Hết năm 2024 có hoàn thành dứt điểm các quy hoạch không?
Trả lời, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng thông tin, sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 61, các khó khăn cơ bản được giải quyết, tới nay, tiến độ đang được triển khai khẩn trương.
Nguyên nhân là do lần đầu tiên ta thay đổi tư duy, phương pháp luận, nhận thức chung về tích hợp và các khái niệm mới cần có văn bản hướng dẫn, nghị định hướng dẫn luật, nghị quyết Quốc hội, để có cơ sở triển khai.
Nghị quyết 61 của Quốc hội yêu cầu cơ bản phải hoàn thành trong năm 2022. Tuy vậy, Nghị quyết ban hành ngày 16/06/2022 nên quỹ thời gian còn ít và kéo dài sang năm 2023. Với 111 quy hoạch tất cả trong hệ thống quy hoạch quốc gia, từ quốc gia đến cấp tỉnh, đã hoàn thiện thẩm định và trình thẩm định, sau đó đã phê duyệt tổng số 106/111 quy hoạch.
Bộ trưởng đánh giá, đây là nỗ lực rất lớn của các cơ quan liên quan. Tuy vậy còn 2 vấn đề là đang tồn đọng lại các dự án đã thẩm định xong nhưng phải mất thời gian để hoàn thiện, phải tiếp thu ý kiến của Hội đồng và hoàn thiện hồ sơ, trình Thủ tướng. Do đó mất rất nhiều thời gian để thống nhất; rà soát quy hoạch cấp trên, nghị quyết mới, định hướng quy hoạch vùng…
Thứ 2 là quy hoạch về thăm dò và khai thác khoáng sản phóng xạ do Bộ Công thương đang đề nghị xin không lập vì không có cơ sở dữ liệu.
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & đầu tư cũng cho biết, còn bốn quy hoạch của địa phương, trong đó có hai quy hoạch rất khó là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Đây là 2 cực tăng trưởng, có vai trò quan trọng, đóng góp vào sự tăng trưởng đất nước. Do đó, Bộ đã báo cáo Thủ tướng tổ chức nghe riêng trước khi Hội đồng thẩm định họp. Vì vậy, khó có thể hoàn thành cả 2 quy hoạch này trong năm.
Với 2 quy hoạch tỉnh còn lại của Bình Dương và Đồng Nai, sẽ tập trung đẩy nhanh, có thể kịp trong năm 2023.
Về vấn đề này, Chủ tịch Vương Đình Huệ cho rằng với nhiều quy hoạch chưa được ban hành, hết năm 2024 có làm xong và dứt điểm được hay không vì quy hoạch phải đi trước một bước. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Phó Thủ tướng Lê Minh Khái báo cáo và giải trình thêm vấn đề này.
Ngoài vấn đề quy hoạch, trong phiên chất vấn sáng sáng 6/11 đại biểu Nguyễn Quang Huân (đoàn Bình Dương) cho biết, Nghị quyết 41 của Quốc hội đã nêu, cần khẩn trương xây dựng luật để tháo gỡ các khó khăn cho đầu tư kinh doanh trong năm 2021, theo đó sửa đổi quy định về quản lý, sử dụng vốn ODA.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ công tác này đã được thực hiện thế nào và đến ngày 4/5/2023 mới ban hành Nghị định 20 thì có ảnh hưởng gì đến tiến độ giải ngân vốn ODA không?
Bộ trưởng Kế hoạch & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết Chính phủ đã ban hành 2 nghị định hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có hỗ trợ cho doanh nghiệp phục hồi thích ứng; tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và tháo gỡ vướng mắc thủ tục hành chính.
Về dự án ODA, ông Nguyễn Chí Dũng cho rằng tiến độ vẫn chậm so với yêu cầu. Nguyên nhân là các dự án có quy trình, thủ tục phức tạp hơn ở cả trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, quy định của nhà tài trợ nước ngoài phức tạp; điều chỉnh hiệp định vay, khoản vay mất rất nhiều thời gian.
Bình quân, mỗi dự án mất ít nhất 2 năm để hoàn thiện thủ tục, nếu phải điều chỉnh lại mất quy trình 1 - 2 năm nữa.
