Mới đây, UBND TP Cần Thơ đề nghị Bộ KH&CN xem xét, chấp thuận hỗ trợ thành phố này thực hiện nhiệm vụ KH&CN với đề tài có tên “Nghiên cứu phát triển công nghệ xây dựng hồ ngầm nhằm hạn chế ngập lụt kết hợp cấp nước sinh hoạt, sản xuất ứng phó với biến đổi khí hậu, hạn mặn xâm nhập trên địa bàn TP Cần Thơ và vùng phụ cận”.
Nguồn ngân sách địa phương thực hiện đề tài được bố trí từ kinh phí sự nghiệp khoa học được giao hàng năm cho Sở KH&CN. Tỷ lệ kinh phí từ ngân sách địa phương bố trí khoảng 10% tổng kinh phí thực hiện đề tài.
Theo UBND TP Cần Thơ, những năm gần đây, hiện tượng cực đoan do biến đổi khí hậu làm TP Cần Thơ thường xuyên ngập lụt, trong đó triều cường là nguyên nhân chính. Bên cạnh đó, các nguyên nhân khác được nêu ra là do địa hình TP Cần Thơ trũng thấp, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, quá trình đô thị hóa...
Triều cường là yếu tố chính trong ngập lụt ở TP Cần Thơ, hàng năm ngập lụt thường xảy ra vào mùa nước nổi, trầm trọng hơn khi kết hợp với triều cường và mưa lớn gây ngập kéo dài và sâu hơn. Có tới 61 tuyến đường chính bị ngập sâu từ 0,4 -0,5m, ở trung tâm TP. Các quận Cái Răng, Bình Thủy, Ô Môn cũng có nhiều tuyến đường ngập sâu trong nước.
Ngoài ra, UBND tp Cần Thơ nhận định, nguyên nhân ngập lụt là do địa hình trũng thấp, biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa càng khiến tình trạng trầm trọng.
Mục tiêu của đề tài là đề xuất được công nghệ hồ ngầm giúp giảm ngập lụt do mưa lũ, bổ cập nước ngầm chống sụt lún, trữ nước ngọt để phục vụ đa mục tiêu (cấp nước sinh hoạt, sản xuất...).
Các nội dung cần thực hiện gồm: Nghiên cứu đánh giá thực trạng và hiệu quả của các giải pháp lưu giữ nước ngọt chống xâm nhập mặn; Nghiên cứu hiện trạng ngập lụt và hạn hán trên địa bàn thành phố; Nghiên cứu thiết kế định hình các mô hình hồ ngầm trữ nước ngọt có quy mô, kết cấu khác nhau… Ứng dụng kết quả nghiên cứu để xây thí điểm 3 hồ ngầm lưu trữ nước ngọt tổng dung tích khoảng 2.320m3 phục vụ sản xuất hoặc sinh hoạt.
Cần Thơ cũng đang triển khai nhiều giải pháp như xây những công trình nhằm kiểm soát lũ, ngập úng bằng hệ thống đê bao, van ngăn triều, các cống dưới đê, trạm bơm...
Kinh phí thực hiện nhiệm vụ dự kiến hết 17 tỷ, thời gian thực hiện 30 tháng từ ngày ký hợp đồng.
Các nước trên thế giới như Trung Quốc, Nhật Bản, Australia.. đã và đang triển khai các hướng nghiên cứu, ứng dụng công nghệ hồ ngầm rất hiệu quả. Hướng đi này có thể giải quyết những vấn đề ở TP Cần Thơ. Do đó, việc nghiên cứu phát triển công nghệ xây dựng hồ ngầm là rất cần thiết.
