Ngày 28/02/2023, Bộ Chính trị đã có Kết luận số 49-KL/TW về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến 2030, tầm nhìn 2045. Trong đó, đặt ra mục tiêu hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị tại TP.Hồ Chí Minh vào năm 2035.
Chiều 31/7, Viện Nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh (HIDS) và BQL Đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh (MAUR) phối hợp tổ chức Tọa đàm “Kết luận 49 và Nghị quyết số 98 - Cơ hội và thách thức cho đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh”.
Theo Nghị quyết 98, TP.Hồ Chí Minh được phép thí điểm mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng ở nút giao Vành đai 3, các nhà ga metro. Khi triển khai mô hình sẽ là đòn bẩy thúc đẩy đầu tư 200 km metro trong 12 năm tới.
Phó Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh - ông Nguyễn Quốc Hiển thông tin rằng, Kết luận 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến 2030, tầm nhìn đến 2045 chỉ đạo “Hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị tại TP.HCM vào năm 2035”.
Theo đó, 12 năm tới, TP.Hồ Chí Minh phải hoàn thành các tuyến đường sắt còn lại với chiều dài khoảng 200 km, chưa kể các tuyến sẽ được bổ sung vào Đồ án quy hoạch chung để phù hợp yêu cầu thực tiễn phát triển Thành phố.
Vừa qua, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 98 về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển TP.Hồ Chí Minh. Đây là cơ hội, là công cụ lớn với TP.Hồ Chí Minh nói chung, trong đó có lĩnh vực hạ tầng giao thông trọng yếu - Đường sắt đô thị, nhằm hiện thực hóa Kết luận 49 của Bộ Chính trị.
Tuy nhiên, BQL Đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh cũng xác định, công cụ này vẫn chưa đủ. Do đó, để thực hiện chỉ đạo của Uỷ ban TP, Công ty đầu tư tài chính nhà nước (HFIC) và Ban phối hợp với Viện nghiên cứu phát triển Thành phố (HIDS) cùng một số sở, ban, ngành của TP.Hồ Chí Minh thành lập Tổ xây dựng Đề án triển khai Kết luận 49, do Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân TP làm tổ trưởng.
Đề án này sẽ được báo cáo lên Bộ Chính trị và Quốc hội, nhằm đưa ra đề xuất để đẩy nhanh quá trình tìm kiếm nguồn vốn, chuẩn bị đầu tư, phê duyệt dự án…Đó sẽ là cơ sở cho việc hoàn thành mục tiêu của Kết luận 49 với đường sắt đô thị TP.Hồ Chí Minh.
Các chuyên gia tham gia trực tiếp và trực tuyến tại tọa đàm đã trao đổi, thảo luận các đề xuất theo các lĩnh vực trọng yếu như: Quy hoạch, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng; Nguồn lực tài chính; Tiêu chuẩn, giải pháp công nghệ, tổ chức thi công, cung cấp vật tư thiết bị; Mô hình tổ chức, quản lý, nguồn nhân lực; Thủ tục đầu tư, phê duyệt và triển khai dự án…
Trong đó, công tác quy hoạch, thu hồi đất và giải phóng mặt bằng cho toàn hệ thống cần khoảng 25 tỷ đô la Mỹ chậm nhất vào năm 2028. Cần thực hiện thu hồi đất ngay khi dự án được duyệt quy hoạch; giải pháp công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, tổ chức thi công, cung cấp thiết bị vật tư phải được hoàn thành trong 7-8 năm. Phương án tổ chức xây dựng, phương án cung cấp vật tư thiết bị hoàn toàn mới, khác biệt với cách làm tương tự hiện nay…
