TP.HCM sau khi trở thành đô thị đặc biệt với diện tích hơn 6.700 km² và dân số gần 14 triệu người cùng 168 xã, phường sau hợp nhất đang đối diện thách thức lớn khi hệ thống cơ quan hành chính phân tán, gây khó khăn cho việc điều hành. Trước thực trạng này, UBND thành phố vừa trình Ban Thường vụ Thành ủy phương án xây dựng Trung tâm Hành chính tập trung, quy hoạch chỗ làm việc cho khoảng 7.000 công chức và dự kiến khởi công từ quý 1/2026.
Thành phố đưa ra ba vị trí chiến lược gồm khu trụ sở UBND TP Thủ Đức cũ tại phường Cát Lái, khu đất xi măng Hà Tiên mở rộng tại Thủ Đức và cụm 9 lô đất tại Khu đô thị Thủ Thiêm. Mỗi vị trí đều có những lợi thế và hạn chế riêng.
Tại Cát Lái, khu đất rộng 7,73 ha gồm 4,73 ha trụ sở hiện hữu và 3 ha đất thể dục thể thao liền kề, hạ tầng cơ bản sẵn có, ít vướng giải phóng mặt bằng, nằm trên trục giao thông Mai Chí Thọ – Đồng Văn Cống thuận tiện kết nối trung tâm. Diện tích sàn dự kiến đạt 85.000 m², đủ cho khoảng 3.400 cán bộ, tức chỉ đáp ứng một nửa nhu cầu thực tế. Nhược điểm là giao thông khu vực vốn đã quá tải và một số hạng mục cần điều chỉnh quy hoạch.
Phương án thứ hai là khu đất xi măng Hà Tiên mở rộng ở phường Thủ Đức, diện tích 11,6 ha và có thể nâng tối đa lên 19,6 ha nếu tính thêm 8 ha đất của Công ty Kho vận Miền Nam. Đây là khu đất rộng nhất, phù hợp để xây dựng trung tâm hành chính kết hợp quảng trường, không gian mở, kết nối tốt với Metro số 1 và đường Võ Nguyên Giáp, định hình mô hình hành chính thông minh – dịch vụ – xanh. Tuy nhiên, khu đất hiện là đất công nghiệp, cần xử lý ô nhiễm, di dời và điều chỉnh quy hoạch nên tiến độ sẽ kéo dài.
Phương án thứ ba là cụm 9 lô đất tại Khu đô thị Thủ Thiêm, phường An Khánh, diện tích 9,6 ha, được xem là vị trí “vàng” khi nằm trong trung tâm tài chính – hành chính tương lai của TP.HCM. Khu đất trống, gần hồ trung tâm, hạ tầng giao thông hoàn chỉnh với cầu Thủ Thiêm 2, hầm sông Sài Gòn, đại lộ Vòng Cung và đường Tố Hữu. Diện tích sàn có thể đạt 150.000 m², đáp ứng chỗ làm việc cho 6.000–7.800 công chức, gần sát nhu cầu. Nhược điểm là quy hoạch ban đầu dành cho giáo dục – văn hóa – hỗn hợp, cần điều chỉnh để làm hành chính và có thể ảnh hưởng quỹ đất công viên cây xanh đã được phê duyệt.
Nhìn tổng thể, phương án Cát Lái có ưu điểm dễ triển khai nhưng diện tích nhỏ, Thủ Đức có quy mô lớn và định hướng hiện đại nhưng mất thời gian xử lý, còn Thủ Thiêm có vị trí đắc địa, hạ tầng sẵn sàng và đáp ứng quy mô song vướng quy hoạch. Việc lựa chọn vị trí nào sẽ tác động lớn không chỉ đến quá trình tinh gọn bộ máy hành chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới định hướng phát triển đô thị, thị trường bất động sản và dịch vụ xung quanh khu vực trung tâm hành chính tương lai của TP.HCM.
