Đáng chú ý nhất là dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 – tuyến huyết mạch phía Bắc thành phố – với tổng chiều dài gần 6km, đi từ cầu Bình Triệu đến ranh giới cũ tỉnh Bình Dương. Dự án có tổng vốn đầu tư lên tới hơn 20.900 tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn cho sự phát triển đô thị và giao thông khu vực.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, dự án Quốc lộ 13 được chia thành hai dự án thành phần. Dự án thành phần 1 gồm công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực TP.Thủ Đức làm chủ đầu tư, với tổng chi phí lên tới 14.619 tỷ đồng. Dự án thành phần 2 là phần xây dựng hạ tầng, được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), cụ thể là hợp đồng BOT. Dự án này do Sở Xây dựng trình phê duyệt, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (Ban Giao thông) làm bên mời thầu, với tổng mức đầu tư 6.281 tỷ đồng.
Dự kiến, tuyến Quốc lộ 13 sau khi nâng cấp sẽ có mặt cắt ngang 60m, gồm 10 làn xe. Trên tuyến sẽ xây dựng một đoạn cầu cạn dài 3,2km, kéo dài từ nút giao Bình Triệu đến nút giao Bình Phước. Cầu được thiết kế 4 làn xe, cho phép xe chạy với tốc độ tối đa 80km/h. Phía dưới mặt đất, hai bên tuyến sẽ có đường song hành, mỗi bên 3 làn xe, phục vụ lưu thông hỗn hợp với vận tốc tối đa 60km/h. Ngoài ra, hai hầm chui sẽ được xây dựng tại các nút giao lớn là Bình Lợi và Bình Phước, giúp giảm xung đột giao thông và nâng cao hiệu quả kết nối.
Đến nay, UBND TP.HCM đã phê duyệt dự án thành phần 1 vào ngày 23/6/2024. Các bước chuẩn bị cho dự án đang được đẩy nhanh tiến độ, với mục tiêu khởi công toàn bộ công trình vào quý III/2026 và hoàn thành vào năm 2028.
Không chỉ riêng Quốc lộ 13, trong giai đoạn 2024–2028, TP.HCM cũng đang thúc đẩy đồng loạt ba dự án giao thông trọng điểm khác, tất cả đều theo mô hình PPP, góp phần nâng cấp các trục đường huyết mạch kết nối với Long An, Tây Ninh, Đồng Nai và Bình Dương.
Dự án nâng cấp Quốc lộ 1 đoạn từ đường Kinh Dương Vương đến ranh giới tỉnh Long An được chia thành 3 thành phần. Dự án thành phần 1 do Ban Giao thông làm chủ đầu tư, tập trung vào bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại quận Bình Tân, tổng mức đầu tư 1.068 tỷ đồng. Dự án thành phần 2, cũng do Ban Giao thông thực hiện tại huyện Bình Chánh (cũ), có vốn đầu tư lớn hơn, lên tới 8.543 tỷ đồng. Dự án thành phần 3 sẽ được Sở Xây dựng chuẩn bị theo hình thức BOT, với tổng mức đầu tư 6.674 tỷ đồng, bao gồm 802 tỷ đồng chi phí lãi vay.
Quốc lộ 22, đoạn từ nút giao An Sương đến đường Vành đai 3, cũng được chia làm 3 thành phần. Thành phần 1 do Ban Giao thông thực hiện tại huyện Hóc Môn (cũ), có tổng đầu tư 6.227 tỷ đồng, chủ yếu cho công tác giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng. Thành phần 2 nhỏ hơn, liên quan đến di dời hạ tầng tại quận 12 (cũ), với vốn đầu tư 7 tỷ đồng. Thành phần 3 được giao cho Sở Xây dựng đầu tư theo hợp đồng BOT, tổng mức đầu tư 4.190 tỷ đồng.
Dự án lớn thứ tư là nâng cấp trục đường Bắc – Nam, đoạn từ đường Nguyễn Văn Linh đến cao tốc Bến Lức – Long Thành. Dự án này cũng có 2 thành phần. Thành phần 1 do Ban Giao thông chủ đầu tư, bao gồm công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng và xây dựng hoàn chỉnh nút giao Nguyễn Văn Linh và nút giao với cao tốc, tổng vốn 3.596 tỷ đồng. Thành phần 2 được Sở Xây dựng chuẩn bị theo hình thức BOT, tổng vốn 6.298 tỷ đồng, trong đó 1.084 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, phần còn lại 5.214 tỷ đồng sẽ do nhà đầu tư huy động.
Việc triển khai đồng thời bốn dự án giao thông lớn theo mô hình đối tác công – tư (PPP), với tổng mức đầu tư lên tới hơn 70.000 tỷ đồng, được đánh giá là chiến lược đúng đắn trong bối cảnh ngân sách thành phố còn hạn chế. Hình thức BOT cho phép thành phố huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, giảm gánh nặng tài chính công, đồng thời rút ngắn thời gian thực hiện các công trình cấp thiết.
Nếu tất cả các dự án nói trên hoàn thành đúng tiến độ vào năm 2028, TP.HCM sẽ có một bước đột phá trong cải thiện hệ thống giao thông đô thị và năng lực kết nối vùng. Điều này không chỉ giúp giảm ùn tắc, tai nạn giao thông mà còn tạo động lực phát triển kinh tế, mở rộng không gian đô thị và thu hút đầu tư cho thành phố lẫn các tỉnh lân cận.
