Theo báo cáo từ Sở Xây dựng Tp.HCM, trong 6 tháng đầu năm 2025, thành phố đã cấp tổng cộng 13.986 giấy phép xây dựng, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2024. Tổng diện tích sàn xây dựng được cấp phép đạt 3.553.667,12 m², trong đó Sở Xây dựng trực tiếp cấp 22 giấy phép. Các giấy phép còn lại được phân cấp cho UBND các quận, huyện và thành phố Thủ Đức thực hiện, nhằm đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp.
Đẩy mạnh rà soát và công bố dự án đủ điều kiện miễn giấy phép
Theo báo cáo từ Sở Xây dựng Tp.HCM, trong 6 tháng đầu năm 2025, thành phố đã cấp tổng cộng 13.986 giấy phép xây dựng, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2024. Tổng diện tích sàn xây dựng được cấp phép đạt 3.553.667,12 m², trong đó Sở Xây dựng trực tiếp cấp 22 giấy phép. Các giấy phép còn lại được phân cấp cho UBND các quận, huyện và thành phố Thủ Đức thực hiện, nhằm đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp.
Trong thời gian tới, Sở Xây dựng Tp.HCM sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với UBND các phường, xã để rà soát và công bố danh mục các dự án đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500, cùng với phương án kiến trúc công trình được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Đây là những dự án đủ điều kiện miễn giấy phép xây dựng theo quy định của Luật Xây dựng hiện hành.
Đồng thời, Sở Xây dựng sẽ tổ chức các đợt kiểm tra định kỳ nhằm giám sát việc thực hiện quy định này tại các địa phương. Các buổi kiểm tra sẽ tập trung vào việc hỗ trợ UBND các phường, xã giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, đảm bảo tính minh bạch và đồng bộ trong công tác quản lý.
Sở Xây dựng đã tham mưu cho UBND Tp.HCM gửi văn bản báo cáo và đề xuất với Thủ tướng Chính phủ cùng Bộ Xây dựng, kiến nghị cho phép thành phố thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng. Điều kiện áp dụng là các công trình này phải nằm trong khu vực có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc thiết kế đô thị đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo phù hợp với các quy định hiện hành.
Trước đó, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường đã đề xuất một giải pháp táo bạo hơn, khuyến nghị Tp.HCM bỏ hoàn toàn yêu cầu cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ. Thay vào đó, thành phố có thể áp dụng cơ chế đăng ký xây dựng, phân quyền cho UBND các phường, xã thực hiện dựa trên hệ thống quản lý kiến trúc xây dựng theo Quyết định 56. Đề xuất này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm gánh nặng cho người dân và tăng cường hiệu quả quản lý tại địa phương.
Chủ trương miễn giấy phép xây dựng cho các dự án có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc thuộc khu vực thiết kế đô thị đã được Thủ tướng nhấn mạnh trong Công điện ngày 29/5/2025. Ngay sau đó, Chủ tịch UBND Tp.HCM đã yêu cầu Sở Xây dựng khẩn trương ban hành hướng dẫn chi tiết cho quy trình này, dựa trên các yếu tố như lộ giới hẻm và quy định kiến trúc theo Quy chế Quản lý Kiến trúc của thành phố.
Để đảm bảo tính đồng bộ trong việc thực hiện các quy định mới, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Văn phòng Đăng ký đất đai Tp.HCM để rà soát các quy định hiện hành. Mục tiêu là xây dựng hướng dẫn cụ thể, giúp UBND các phường, xã thống nhất triển khai công tác giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình đối với nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép xây dựng. Danh mục các công trình đủ điều kiện sẽ do Sở Xây dựng công bố, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho người dân và cơ quan quản lý.
Theo quy định, cá nhân hoặc tổ chức khi xây dựng nhà ở riêng lẻ phải đáp ứng các điều kiện sau: Sở hữu giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất với mục đích là đất ở; Thiết kế và xây dựng công trình phải tuân thủ các chỉ tiêu kiến trúc quy hoạch trong quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500, cùng với phương án kiến trúc công trình đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hoặc chấp thuận; Trong trường hợp thế chấp, cần có văn bản đồng ý của ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng liên quan.
Trước khi khởi công, chủ đầu tư phải gửi thông báo thời điểm khởi công và nộp hồ sơ thiết kế xây dựng theo quy định (kèm bản sao có chứng thực giấy tờ hợp pháp về đất đai) đến UBND cấp xã nơi thực hiện dự án. Thời hạn nộp hồ sơ tối thiểu là 3 ngày làm việc trước khi khởi công, nhằm đảm bảo cơ quan quản lý nhà nước có đủ thời gian kiểm tra và giám sát.
Việc tăng 17% số lượng giấy phép xây dựng trong 6 tháng đầu năm 2025 tại Tp.HCM phản ánh nhu cầu phát triển đô thị mạnh mẽ của thành phố. Song song với đó, các chính sách miễn giấy phép xây dựng và phân cấp quản lý xuống cấp phường, xã được kỳ vọng sẽ giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và địa phương, Tp.HCM đang từng bước xây dựng một môi trường quản lý xây dựng minh bạch, hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển đô thị bền vững.
