Theo Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, việc xây dựng bảng giá đất lần này nhằm đảm bảo giá đất sát với giá thị trường, đồng thời tạo cơ sở pháp lý minh bạch, công bằng hơn trong tính thuế, bồi thường, giải phóng mặt bằng, cũng như các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất.
Dự thảo bảng giá đất đang được thành phố lấy ý kiến rộng rãi từ các sở, ngành, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trước khi hoàn thiện trình UBND TP phê duyệt. Theo quy định mới, bảng giá đất sẽ được xây dựng định kỳ 5 năm một lần, nhưng có thể điều chỉnh kịp thời nếu thị trường biến động quá mạnh. Nguyên tắc được nhấn mạnh là giá đất phải tiệm cận giá phổ biến trên thị trường trong điều kiện bình thường, thay vì chỉ bằng khoảng 20-30% như trước đây.
Đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết, để đảm bảo độ chính xác, thành phố đã thuê đơn vị tư vấn độc lập khảo sát giá đất thực tế tại nhiều quận, huyện và TP Thủ Đức. Kết quả khảo sát ban đầu cho thấy giá đất ở một số khu vực trung tâm có thể cao gấp 2-3 lần so với bảng giá đất cũ, trong khi các khu vực ngoại thành cũng có sự chênh lệch đáng kể, nhất là những nơi hạ tầng giao thông được đầu tư mạnh. Việc điều chỉnh giá đất sát với thực tế được kỳ vọng sẽ giúp hạn chế tình trạng đầu cơ, chuyển nhượng lòng vòng và thất thu ngân sách.
Ngoài ra, bảng giá đất mới cũng sẽ tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như tính tiền sử dụng đất, tính thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng bất động sản, hay bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất để làm dự án. Chính quyền thành phố cho rằng việc này sẽ giúp tăng nguồn thu hợp pháp cho ngân sách, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân khi đất bị thu hồi. Tuy nhiên, cũng có lo ngại rằng giá đất tăng mạnh có thể khiến chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng đội lên, kéo dài tiến độ các dự án đầu tư công.
Một điểm đáng chú ý là việc xây dựng bảng giá đất lần này được áp dụng đồng bộ với các quy định mới của Luật Đất đai 2024, trong đó có yêu cầu công khai, minh bạch toàn bộ dữ liệu khảo sát và quá trình xây dựng. Người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội có quyền tham gia đóng góp ý kiến để bảng giá đất phản ánh đúng thực tế. TP.HCM cũng dự kiến thiết lập cơ chế giám sát độc lập để đảm bảo tính khách quan, tránh lợi ích nhóm trong việc ban hành bảng giá đất.
Giới chuyên gia đánh giá, bảng giá đất mới sẽ là bước ngoặt quan trọng trong quản lý đất đai của TP.HCM. Việc áp dụng cơ chế giá đất tiệm cận thị trường sẽ góp phần làm minh bạch hóa thị trường bất động sản, giảm tình trạng chênh lệch lớn giữa giá đất Nhà nước và giá giao dịch thực tế. Tuy nhiên, để giảm tác động tiêu cực, thành phố cần có lộ trình phù hợp, tránh gây sốc cho cả người dân lẫn doanh nghiệp. Đây được coi là nhiệm vụ vừa cấp bách vừa có tính dài hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM trong nhiều năm tới.
