Dự án xây dựng tuyến đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục (Hà Nội) là đoạn tuyến cuối cùng, giữ vai trò “mắt xích” quan trọng nhằm hoàn thiện toàn tuyến Vành đai 1, kết nối xuyên suốt từ Đông sang Tây qua khu vực nội đô trung tâm Thủ đô. Tuy nhiên, những vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đang khiến tiến độ dự án tiếp tục chậm trễ, ảnh hưởng lớn đến quy hoạch giao thông đô thị của Hà Nội.
Dự án được UBND TP. Hà Nội phê duyệt từ tháng 12/2017 với mục tiêu hoàn thành vào năm 2020. Tuyến đường có chiều dài khoảng 2,274km, mặt cắt ngang lên tới 50m, bắt đầu từ nút giao Cát Linh - La Thành - Yên Lãng (Hoàng Cầu) và kết thúc tại nút giao Voi Phục (đường Kim Mã – Nguyễn Chí Thanh). Toàn tuyến đi qua 3 phường: Láng, Giảng Võ và Ô Chợ Dừa – những khu vực đông dân cư, nhà ở dày đặc và tồn tại từ lâu đời. Theo thống kê, có tổng cộng 1.981 hộ dân thuộc diện phải GPMB.
Tuy nhiên, tiến độ giải phóng mặt bằng của dự án vẫn ì ạch. Theo báo cáo mới nhất của UBND TP. Hà Nội, các quận liên quan đã hoàn tất đo đạc, kiểm đếm và xác định nguồn gốc đất tại các phường Ngọc Khánh, Thành Công (100%) và Giảng Võ (98%). Trong tổng số 1.334 phương án thu hồi đất đã được xây dựng, có 1.329 phương án xác minh xong nguồn gốc sử dụng. Tuy vậy, mới chỉ có gần 1.000 phương án được phê duyệt, nguyên nhân chủ yếu do thiếu hồ sơ pháp lý, tranh chấp đất đai và đất có nguồn gốc phức tạp – khiến quy trình thẩm định kéo dài và phát sinh nhiều đơn thư khiếu nại.
Một trong những điểm nóng lớn nhất là mức giá bồi thường. Nhiều hộ dân cho rằng giá đền bù không phản ánh đúng giá trị thị trường tại thời điểm thu hồi đất, nhất là khi các chính sách bồi thường cũ và mới còn có độ vênh lớn. Sự không thống nhất trong phương thức áp giá giữa các thời kỳ khiến người dân cảm thấy bị thiệt thòi, dẫn tới tâm lý phản ứng, làm chậm tiến trình bàn giao mặt bằng.
Tại kỳ họp HĐND TP. Hà Nội ngày 9/7/2025, ông Nguyễn Phi Thường – Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội – thẳng thắn thừa nhận: đây là dự án đặc biệt phức tạp do liên quan đến hàng nghìn hộ dân sinh sống lâu năm, đan xen nhiều loại đất và cơ chế chính sách bồi thường chưa đồng bộ. Trước đó, lãnh đạo hai quận Ba Đình và Đống Đa từng cam kết hoàn tất GPMB trong quý II/2025. Tuy nhiên, đến nay, kế hoạch phải lùi đến quý IV/2025.
Trong bối cảnh đó, chủ đầu tư – Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp TP. Hà Nội – vẫn đang cố gắng đẩy nhanh thi công tại các điểm đã bàn giao mặt bằng. Tại khu vực cầu vượt Láng Hạ – Nguyễn Chí Thanh, nhà thầu đã hoàn tất thi công trụ T1 cầu vượt, đồng thời đúc được 766/1.197 cấu kiện của hệ thống hào kỹ thuật, thực hiện ép cọc thí nghiệm và triển khai thi công hạ tầng kỹ thuật tại địa bàn phường Ô Chợ Dừa.
Hồ sơ xin cấp phép thi công giai đoạn 1 tại các nút giao Hoàng Cầu và Láng Hạ đã được gửi lên Sở Xây dựng từ tháng 4/2025 và hiện đang bổ sung theo yêu cầu chuyên môn. Việc cấp phép sớm sẽ tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ xây dựng khi mặt bằng từng phần được bàn giao.
Vành đai 1 là tuyến đường huyết mạch bao gồm các đoạn Nguyễn Khoái – Trần Khát Chân – Đại Cồ Việt – Xã Đàn – Hoàng Cầu – Voi Phục – Cầu Giấy – Bưởi. Trong đó, đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục là phần cuối cùng còn thiếu, nếu hoàn thành sẽ kết nối xuyên suốt khu vực nội đô, từ Đông sang Tây. Đoạn tuyến này có thiết kế hiện đại, đi qua hai cầu vượt tại nút giao Giảng Võ – Láng Hạ và Nguyễn Chí Thanh. Ngoài ra, sẽ xây dựng thêm bãi đỗ xe rộng hơn 6.000m² kết hợp không gian cây xanh tại khu vực Đê La Thành – Láng Hạ nhằm tăng tính thân thiện và phục vụ nhu cầu dân sinh.
Bên cạnh đó, TP. Hà Nội cũng đang tính toán phương án quản lý giao thông đồng bộ sau khi tuyến đường hoàn thiện. Một trong các giải pháp mạnh mẽ được đề xuất là cấm xe máy sử dụng nhiên liệu xăng lưu thông trên toàn tuyến từ tháng 7/2026, nhằm hướng tới đô thị xanh – sạch – thông minh. Sau tuyến Vành đai 1, lộ trình mở rộng cấm xe máy có thể áp dụng tiếp cho các tuyến vành đai lớn hơn trong tương lai.
Mặc dù còn nhiều thách thức, đặc biệt trong công tác GPMB, nhưng tuyến Hoàng Cầu – Voi Phục được kỳ vọng sẽ là điểm “giải tỏa” then chốt cho mạng lưới giao thông khu vực trung tâm Hà Nội. Nếu hoàn thành đúng tiến độ điều chỉnh, đây không chỉ là dự án giao thông mà còn góp phần tái định hình bộ mặt đô thị, nâng cao năng lực kết nối nội đô, đồng thời mở rộng hành lang phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.
