Từ ngày 1/7/2025, ngành hàng không Việt Nam chính thức ghi dấu một cột mốc đặc biệt khi lần đầu tiên xuất hiện đường bay nội tỉnh, nội thành – kết nối giữa hai sân bay cùng nằm trong một địa phương. Tuyến bay Tân Sơn Nhất – Côn Đảo, vốn quen thuộc với nhiều hành khách phía Nam, nay được xếp vào loại hình nội vùng sau khi hoàn tất sáp nhập hành chính giữa TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Việc tuyến bay này trở thành đường bay “nội thành” không chỉ mang ý nghĩa hành chính đơn thuần, mà còn phản ánh sự phát triển linh hoạt, đa chiều của hệ thống hàng không quốc gia trong bối cảnh tái cấu trúc lãnh thổ, đô thị hoá mạnh mẽ và định hướng liên kết vùng ngày càng rõ nét.
Côn Đảo: Sân bay đặc biệt trong lòng thành phố mới
Trước đây, sân bay Tân Sơn Nhất nằm tại TP.HCM, còn sân bay Côn Đảo thuộc địa phận tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Tuy nhiên, kể từ khi ba địa phương sáp nhập thành một thành phố trực thuộc trung ương – “TP.HCM mở rộng” – thì cả hai sân bay đều thuộc phạm vi quản lý của cùng một chính quyền thành phố. Điều này tạo ra tình huống chưa từng có: một đường bay được phân loại nội tỉnh, thậm chí là nội thành về mặt hành chính, dù về mặt địa lý vẫn nằm cách nhau gần 230 km đường chim bay.
Sân bay Côn Đảo từ lâu đã là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước, không chỉ vì cảnh sắc thiên nhiên nguyên sơ, mà còn bởi sự đặc biệt về vị trí: nằm sát ngay bãi biển, nơi hành khách có thể vừa tắm biển, vừa ngắm máy bay cất – hạ cánh ngay phía trên đầu. Đây cũng là một trong số ít sân bay tại Việt Nam sở hữu đường băng ven biển độc đáo, khiến trải nghiệm hàng không trở nên ấn tượng.
Tính đến quý II/2025, Vietnam Airlines là hãng hàng không duy nhất duy trì đường bay thường lệ đến Côn Đảo, sau khi Bamboo Airways rút khỏi thị trường do gặp khó khăn liên quan đến trần giá vé nội địa và hạn chế chủng loại máy bay phù hợp với đường băng ngắn.
Hạ tầng nhỏ, công suất thấp nhưng tiềm năng lớn
Được xây dựng từ thời Pháp thuộc với mục đích ban đầu là quân sự, sân bay Côn Đảo chỉ chính thức được nâng cấp phục vụ dân sự từ năm 2003. Từ đó đến nay, hạ tầng vẫn ở quy mô hạn chế: đường băng dài 1.800 mét, rộng chưa đầy 30 mét, chỉ đáp ứng cho các dòng máy bay cỡ nhỏ như ATR72 hay tương đương – có sức chứa chỉ khoảng 70 hành khách, bằng một nửa so với các dòng phổ biến như Airbus A320 hay Boeing 737.
Số lượng vị trí đỗ hiện chỉ là 4, giới hạn nghiêm trọng khả năng tiếp nhận chuyến bay trong giờ cao điểm. Do không có hệ thống chiếu sáng và thiết bị hạ cánh hiện đại, sân bay hiện chỉ khai thác ban ngày, làm giảm tính linh hoạt trong khai thác, đặc biệt trong mùa cao điểm du lịch.
Tuy nhiên, tiềm năng phát triển của sân bay này lại rất lớn, không chỉ về du lịch mà còn về an ninh – quốc phòng. Với vị trí chiến lược giữa Biển Đông, Côn Đảo là điểm chốt quan trọng trong mạng lưới phòng thủ quốc gia, đồng thời là "thiên đường nghỉ dưỡng" đang được các tập đoàn đầu tư lớn nhắm đến.
Hơn 3.700 tỷ đồng để “lột xác” Côn Đảo
Nhận thấy tầm quan trọng của sân bay này, Tập đoàn Sun Group đã đề xuất tài trợ lập quy hoạch nâng cấp sân bay Côn Đảo với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 3.780 tỷ đồng, nằm trong quy hoạch phát triển giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050. Đây là một trong những dự án trọng điểm góp phần nâng hạ tầng sân bay Côn Đảo lên một đẳng cấp hoàn toàn mới.
Theo tư vấn kỹ thuật từ ADPi – tập đoàn tư vấn hàng không hàng đầu của Pháp, dự án nâng cấp sẽ bao gồm mở rộng đường băng lên 45 mét, bổ sung hệ thống đường lăn, chiếu sáng đêm, thiết bị hạ cánh ILS và xây dựng nhà ga hành khách mới đạt chuẩn quốc tế. Mục tiêu là đưa sân bay đạt tiêu chuẩn 4C và có thể nâng cấp lên 4E, đủ điều kiện tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng như Airbus A350 hay Boeing 787 – với sức chứa lên tới 300 hành khách.
Khi hoàn thiện, sân bay Côn Đảo có thể đón khoảng 2 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2030, và 3 triệu lượt khách vào năm 2050, đáp ứng nhu cầu du lịch, giao thương, đồng thời đảm bảo yếu tố quân sự – quốc phòng trong khu vực.
Tăng cường kết nối vùng, mở ra kỷ nguyên mới cho du lịch biển đảo
Trong tương lai gần, ngoài đường bay hiện hữu đến Tân Sơn Nhất – nay trở thành tuyến bay nội tỉnh, Côn Đảo dự kiến sẽ mở rộng thêm các chặng bay thẳng đến Phú Quốc, Cần Thơ và các trung tâm đô thị mới nhằm tăng cường liên kết vùng, rút ngắn thời gian di chuyển và giảm tải cho các sân bay chính.
Sự phát triển của sân bay Côn Đảo được kỳ vọng không chỉ thúc đẩy ngành hàng không, mà còn tạo cú hích chiến lược cho du lịch biển đảo phía Nam, đưa Côn Đảo trở thành điểm đến quốc tế đúng nghĩa. Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm du lịch hàng đầu khu vực, việc đầu tư nâng cấp các sân bay địa phương như Côn Đảo mang tính cấp thiết và chiến lược dài hạn.
Tuyến bay nội thành đầu tiên của Việt Nam – Côn Đảo – Tân Sơn Nhất – không chỉ là một hiện tượng hành chính, mà còn là biểu tượng mới của sự kết nối linh hoạt, sáng tạo và tầm nhìn quy hoạch dài hạn, mở ra chương mới cho ngành hàng không nội địa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập sâu rộng và phát triển bền vững.
