UBND Thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Đề án điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 (thay thế quy hoạch 1259 ban hành ngày 26/07/2011).
Theo dự thảo, dự báo vận tải hành khách công cộng đến 2025 đáp ứng 27-31% nhu cầu (hiện tại 9,5%), trong đó xe bus 18-19%, đường sắt đô thị 4-7%. Đến 2030, tỷ lệ đáp ứng của vận tải hành khách công cộng tăng lên 35 - 40%, trong đó xe bus chiếm 20% và đường sắt đô thị 10 - 14%.
Ngoài 10 tuyến đường sắt đô thị đã quy hoạch và đang triển khai, đơn vị tư vấn đề xuất nghiên cứu bổ sung 6 tuyến. Trong đó 3 tuyến mới ưu tiên xem xét bổ sung gồm tuyến đi theo đường Lê Văn Lương để thay thế bus nhanh BRT; tuyến tại đô thị Bắc sông Hồng theo hướng song song tuyến số 4 và kết nối với Long Biên, Gia Lâm; tuyến dọc theo trục phía Nam.
3 tuyến tiếp tục nghiên cứu bổ sung là tuyến dọc QL 18 (kết nối cảng hàng không Nội Bài với Bắc Ninh); tuyến dọc vành đai 1, tuyến dọc vành đai 2.
Do mới dừng ở đề xuất xem xét nên chưa đưa ra quy mô, hình thức đi ngầm hay nổi và lộ trình xây dựng. Trong khi đường Lê Văn Lương (dài 2km) hẹp, chiều rộng mỗi bên đường 11,25 mét, dải phân cách giữa rộng 3 - 7 mét nên rất khó để làm đường sắt đi nổi. Trường hợp đi ngầm cũng gặp khó khi 2 bên đường hiện có khoảng 15 khu văn phòng, thương mại cao tầng, nhà ở và một số ô đất trống đang tiếp tục được xây dựng nhà tầng.
Với tuyến buýt nhanh BRT 01 (Kim Mã - Yên Nghĩa), đơn vị tư vấn cho rằng khảo sát cho thấy đây là một trong các tuyến bus hoạt động hiệu quả. Tuy vậy, dư luận xã hội vẫn còn nhiều quan điểm về tính hiệu quả và phù hợp của loại hình này đối với Thủ đô Hà Nội. Vì thế tư vấn đề xuất tiếp tục đánh giá thực tế tuyến BRT 01 để xem xét các tuyến BRT còn lại giai đoạn sau năm 2030.
Quy hoạch GTVT Thủ đô ban hành năm 2016 đưa ra lộ trình đến 2030 xây dựng 11 tuyến BRT, tuy nhiên đến nay mới có một tuyến Kim Mã - Yên Nghĩa.
Theo quy hoạch đến 2030, Hà Nội sẽ có 10 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 417km, trong đó đi trên cao 342km, ngầm 75km. Hiện chỉ có tuyến Cát Linh - Hà Đông vận hành thương mại từ tháng 01/2022, tuyến Nhổn - ga Hà Nội dự kiến khai thác đoạn trên cao dịp 30/4 - 1/5/2024 và chạy toàn tuyến vào năm 2027.
Các tuyến đang triển khai như tuyến số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo đang đề xuất điều chỉnh ga tổng mặt bằng ga C9, cạnh Hồ Hoàn Kiếm; tuyến số 3 ga Hà Nội đến Hoàng Mai và tuyến số 5 Văn Cao - Ngọc Khánh - Hòa Lạc được thành phố thông qua chủ trương đầu tư. Tuyến số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi đang chọn tư vấn thiết kế kỹ thuật.
Tp Hà Nội cũng đã giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) chuẩn bị các tuyến còn lại gồm: Trần Hưng Đạo - Thượng Đình; Cổ Nhuế - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Bát Tràng - Dương Xá; Nam Thăng Long - Nội Bài.
Theo kế hoạch, sau khi tổ chức lấy ý kiến nhân dân, dự thảo Đề án điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô đến 2045, tầm nhìn đến năm 2065 sẽ được hoàn thiện trình Chính phủ xem xét cho ý kiến vào tháng 12 và trình Quốc hội xem xét thông qua trong năm 2024.
